# BOROUX waterfilter: Legacy en Legacy Compact, elementen en accessoires op een rij

https://helder.alternatievemiddelen.nl/boroux/

De Legacy en de Legacy Compact in rvs, wit, zwart en saliegroen naast elkaar, met de Foundation Black elementen, de ProActive fluoridefilters en alles wat erbij hoort. Van de enige BOROUX-dealer van Europa, met de voorraad van vandaag.

## Wat is BOROUX?

BOROUX maakt zwaartekrachtfilters van voedselveilig roestvrij staal (AISI 304): twee ketels op elkaar, het water zakt door de filterelementen in de bovenste ketel en staat gefilterd klaar achter het kraantje. Geen stroom, geen aansluiting op de waterleiding, geen installateur.

Het merk is opgezet door het team achter de grootste Amerikaanse Berkey-dealer, samen met de fabriek die de oorspronkelijke Black Berkey formule maakte. Het hele verhaal lees je in [BOROUX: de opvolger van Berkey](/gids/boroux-waterfilter/). Alternatievemiddelen.nl in Hegelsom is de enige officiële BOROUX-dealer van Europa.

## Twee maten, vier kleuren

De **Legacy Compact** (6,8 liter) past in de meeste keukens en is volgens de winkel geschikt voor 1 tot 3 personen. De **Legacy** (11,4 liter) is er voor 2 tot 6 personen en kan worden uitgebreid van twee naar vier elementen. Beide worden standaard geleverd met twee BOROUX Foundation Black elementen, en beide zijn er in rvs, wit, zwart en saliegroen, met bijpassende kraantjes en kijkglaskraantjes. Een waterfilter die je niet hoeft te verstoppen.

## De Foundation Black elementen

De **BOROUX Foundation Black** elementen gebruiken dezelfde basisformule van onder meer samengeperste actieve kool als de originele Black Berkey elementen, gemaakt op dezelfde plek in Amerika, met nieuwe gepatenteerde verbeteringen. Ze zijn getest door het onafhankelijke IAPMO-laboratorium en door WQA gecertificeerd voor NSF/ANSI 42 (smaak, geur, deeltjes), NSF/ANSI 372 (loodvrij materiaal) en NSF/ANSI 401 (microplastics). Ze passen ook in elk Berkey-systeem.

Richtlijn bij Nederlands kraanwater en gemiddeld gebruik: vervangen na maximaal drie jaar. Dat is een praktische richtlijn, geen vaste termijn; meer daarover in [hoe vaak vervang je een filterelement?](/gids/filterelement-vervangen/)

## Fluoride: de ProActive opzetfilters

De Foundation elementen filteren geen fluoride, en BOROUX zegt dat gewoon. Wie fluoride wil reduceren, zet er de **ProActive Fluoride** filters onder: één per Foundation-element, met een upflow-ontwerp dat het water van onder naar boven leidt, en zonder aluminiumoxide. Ze passen ook onder Black Berkey elementen. Richtlijn: vervangen na maximaal een jaar.

## Primen

Foundation elementen prime je voor het eerste gebruik: je verzadigt ze met water, zodat het water er goed doorheen loopt. Met de elektrische primer pomp van BOROUX duurt dat ongeveer negentig seconden per element. Liever niet zelf? Met de Prime Service primet de winkel ze voor je.

## Meer dan een waterfilter

BOROUX maakt ook glazen drinkflessen, een glazen schenkkan, rvs drinkbekers, een houten standaard, een douchefilter en een onderhoudskit voor filter en systeem. Je vindt ze allemaal op deze pagina.

> **In het kort.** BOROUX is de voortzetting van de oorspronkelijke Black Berkey formule, door de mensen die hem maakten en verkochten. Twee rvs-systemen (6,8 en 11,4 liter) in vier kleuren, Foundation Black elementen die ook in een Berkey passen, fluoride met de ProActive opzetfilters, en in Europa alleen te koop bij Alternatievemiddelen.nl.

## Veelgestelde vragen

### Welke BOROUX past bij mij?

De Legacy Compact (6,8 liter) is volgens de winkel geschikt voor 1 tot 3 personen, de Legacy (11,4 liter) voor 2 tot 6. Kook je veel met gefilterd water of vul je liever niet vaak bij, kies dan de grotere. De [keuzehulp](/keuzehulp/) rekent het met je door.

### Waar koop je BOROUX in Nederland en Europa?

Alleen bij Alternatievemiddelen.nl in Hegelsom: de enige officiële BOROUX-dealer van Europa. Vragen beantwoorden Tom en Melanie gewoon via WhatsApp.

### Is BOROUX hetzelfde als Berkey?

Nee. BOROUX is een eigen merk, opgezet door het team achter de grootste Amerikaanse Berkey-dealer samen met de fabriek die de Black Berkey formule maakte. De Foundation Black elementen passen wel in een Berkey. Het verschil met de Black Berkey zit in de registratie: BOROUX doet geen claims over bacteriën en virussen. Meer in [Black Berkey alternatief](/gids/black-berkey-alternatief/).

### Passen BOROUX Foundation elementen in mijn Berkey?

Ja. De Foundation Black elementen passen in elk Berkey-systeem, en de ProActive fluoridefilters passen ook onder Black Berkey elementen.

### Filtert een BOROUX fluoride?

De Foundation Black elementen niet. Daarvoor zijn de ProActive Fluoride opzetfilters: één onder elk Foundation-element.

### Hoe lang gaan de elementen mee?

Als praktische richtlijn bij Nederlands kraanwater en gemiddeld gebruik: Foundation Black maximaal drie jaar, ProActive fluoridefilters maximaal een jaar. Loopt de bovenste ketel merkbaar trager leeg of verandert de smaak, dan is het eerder tijd.

### Moet je BOROUX elementen primen?

Ja, voor het eerste gebruik. Met de elektrische primer pomp gaat dat in ongeveer negentig seconden per element, of je laat het de winkel doen met de Prime Service.


# Berkey waterfilter: alle modellen, maten en onderdelen op een rij

https://helder.alternatievemiddelen.nl/berkey/

Travel, Big, Royal, Imperial en Crown naast elkaar: inhoud, maat en doorloop per model, plus de elementen, fluoridefilters en onderdelen, met de voorraad van vandaag.

## Wat is een Berkey?

Een Berkey is een zwaartekrachtfilter: twee rvs-ketels op elkaar. Je schenkt kraanwater in de bovenste ketel, de zwaartekracht duwt het door de filterelementen en in de onderste ketel staat het gefilterde water klaar achter een kraantje. Geen stroom, geen aansluiting op de waterleiding, geen installateur. De ketels zijn van gepolijst roestvrij staal (AISI 304) en gaan decennia mee; de elementen vervang je. Hoe dat principe precies werkt, lees je in [hoe werkt een zwaartekrachtfilter](/gids/hoe-werkt-een-zwaartekrachtfilter/).

Het merk komt uit de Verenigde Staten; merkeigenaar is New Millennium Concepts. Alle modellen werken hetzelfde. Wat verschilt, is de inhoud van de ketels en hoeveel elementen erin passen.

## Welke maat past bij jou?

De tabel hierboven geeft per model de richtlijn van de winkel in personen. Een handige rekenregel: reken ruwweg twee liter ketelinhoud per persoon als dagelijkse buffer. Twijfel je tussen twee maten, kies dan de grotere: een grotere bovenketel vul je minder vaak bij, en in de grotere modellen passen meer elementen, waardoor het water sneller doorloopt.

De **Travel Berkey** is de compacte keuze voor een klein huishouden, en past ook in een camper of vakantiehuis. De **Big Berkey** is de klassieker voor thuis. De **Royal Berkey** geeft een groter gezin ruimte, en de **Imperial** en **Crown** zijn er voor grote huishoudens, een kantoor of een groep. Voor onderweg zijn er de **Go Berkey** en de **Sport Berkey** drinkfles met filter.

## Hoe zit het met de Black Berkey elementen?

Begin 2023 bepaalde de Amerikaanse milieudienst EPA dat de Black Berkey elementen onder de Amerikaanse bestrijdingsmiddelenwet vallen: de elementen bevatten zilver en er werden claims gedaan over bacteriën en virussen. Sindsdien worden losse elementen niet meer geleverd. De systemen zelf verkoopt Alternatievemiddelen.nl nog met twee originele Black Berkey elementen erin, uit de resterende voorraad. De verwachting is dat Berkey ze in de toekomst standaard levert met Phoenix Gravity New Millennium Edition elementen.

Voor vervanging zijn er drie opvolgers die in dezelfde behuizing passen:

- **BOROUX Foundation Black**: dezelfde basisformule als de Black Berkey, gemaakt door het team achter de grootste Amerikaanse Berkey-dealer samen met de fabriek die de oorspronkelijke formule maakte. Richtlijn: maximaal drie jaar per set.
- **Phoenix Gravity New Millennium Edition**: gemaakt in opdracht van New Millennium Concepts, de merkeigenaar van Berkey. Vriendelijk geprijsd; richtlijn maximaal een jaar.
- **Coldstream FTO PLUS**: keramisch, geen primen nodig en filtert ook fluoride. Richtlijn maximaal zes maanden.

De richtlijnen gelden voor Nederlands kraanwater en gemiddeld gebruik; het zijn geen vaste termijnen. Het hele verhaal lees je in [Black Berkey alternatief](/gids/black-berkey-alternatief/).

## Fluoride en arsenicum

De zwarte elementen (Black Berkey en BOROUX Foundation) filteren geen fluoride. Wie dat wel wil, schroeft er opzetfilters onder: de originele **Berkey PF-2** fluoride- en arsenicumfilters, of de **BOROUX ProActive** fluoridefilters. Die werken met een upflow-ontwerp en passen ook rechtstreeks onder Black Berkey elementen. Je gebruikt één opzetfilter per zwart element en vervangt ze na maximaal een jaar.

## Primen, schoonmaken en vervangen

Zwarte elementen prime je voor het eerste gebruik: je verzadigt ze met water, zodat het water er goed doorheen loopt. Dat gaat met een primer, met de elektrische primer pomp van BOROUX, of je laat het de winkel doen met de Prime Service. Loopt de bovenste ketel na verloop van tijd merkbaar trager leeg, dan helpt opnieuw primen of een schoonmaakbeurt. Meer daarover: [waterfilter schoonmaken en onderhouden](/gids/waterfilter-onderhoud/) en [hoe vaak vervang je een filterelement?](/gids/filterelement-vervangen/)

> **In het kort.** Een Berkey is een rvs-zwaartekrachtfilter zonder aansluiting, in maten van compact tot heel groot. De systemen zijn nog te koop met originele Black Berkey elementen; voor vervanging passen BOROUX Foundation, Phoenix Gravity en Coldstream FTO PLUS in dezelfde behuizing. Fluoride filter je met een opzetfilter onder elk zwart element.

## Veelgestelde vragen

### Is Berkey nog te koop in Nederland?

Ja. Alternatievemiddelen.nl verkoopt de Berkey-systemen met twee originele Black Berkey elementen erin, zolang de voorraad strekt. Wat er vandaag op voorraad is, zie je bij de modellen op deze pagina. Losse Black Berkey elementen zijn er niet meer; daarvoor zijn er de opvolgers.

### Welke Berkey past bij een gezin van vier?

De Big Berkey is volgens de winkel geschikt voor 1 tot 4 personen, de Royal Berkey voor 2 tot 6. Met vier personen zit je bij de Big aan de bovenkant. Kook je veel met gefilterd water of vul je liever niet vaak bij, kies dan de Royal.

### Moet een Berkey aangesloten worden op de waterleiding?

Nee. Een Berkey werkt op zwaartekracht: je vult de bovenste ketel met de hand. Geen stroom, geen aansluiting, geen installatie.

### Passen BOROUX Foundation elementen in een Berkey?

Ja. De BOROUX Foundation Black elementen passen in elk Berkey-systeem, net als de Phoenix Gravity elementen en de keramische Coldstream FTO PLUS. Twijfel je over jouw systeem, dan wijst de [keuzehulp](/keuzehulp/) per merk het passende element aan.

### Hoe lang gaan de elementen mee?

Dat hangt af van je water en je verbruik. Als praktische richtlijn bij Nederlands kraanwater en gemiddeld gebruik adviseert Alternatievemiddelen.nl: Black Berkey en BOROUX Foundation maximaal drie jaar, Phoenix Gravity maximaal een jaar, Coldstream FTO PLUS maximaal zes maanden. Loopt de ketel merkbaar trager leeg of verandert de smaak, dan is het eerder tijd.

### Wat is het verschil tussen Berkey en BOROUX?

BOROUX is een eigen merk, opgezet door het team achter de grootste Amerikaanse Berkey-dealer samen met de fabriek die de Black Berkey formule maakte. De BOROUX Foundation elementen passen in een Berkey; daarnaast maakt BOROUX eigen rvs-systemen (Legacy en Legacy Compact), ook in wit, zwart en saliegroen. Alternatievemiddelen.nl is de enige BOROUX-dealer van Europa. Meer in [het BOROUX-verhaal](/gids/boroux-waterfilter/).

### Waar vind ik onderdelen voor mijn Berkey?

Op deze pagina, onder onderdelen en accessoires: kraantjes van rvs en met kijkglas, standaards per model, rubberen randen, vleugelmoeren, ringen, blokkeerpluggen en primers. Bestellen gaat via de webshop.


# Pure Filters waterfilter: Voyager, Home en Family met Coldstream FTO PLUS op een rij

https://helder.alternatievemiddelen.nl/pure-filters/

De Voyager, Home en Family naast elkaar: rvs-zwaartekrachtfilters met keramische Coldstream FTO PLUS elementen, zonder primen en met fluoride-reductie inbegrepen. Met inhoud, maat, prijs en de voorraad van vandaag.

## Wat is Pure Filters?

Pure Filters maakt zwaartekrachtfilters van roestvrij staal (AISI 304) die standaard worden geleverd met twee **Coldstream FTO PLUS** elementen. Het principe is dat van elk zwaartekrachtfilter: kraanwater in de bovenste ketel, het zakt door de elementen, en in de onderste ketel staat het gefilterde water klaar achter een kraantje. Geen stroom, geen aansluiting op de waterleiding. Hoe dat werkt, lees je in [hoe werkt een zwaartekrachtfilter](/gids/hoe-werkt-een-zwaartekrachtfilter/).

## Het element maakt het verschil

De Coldstream FTO PLUS is een keramisch element met een kern van koolstof, uit de Engelse fabriek die ook de ProOne G2.0 elementen maakte. Daardoor is het onderhoudsarm: **primen is niet nodig**, en fluoride-reductie zit er al in, dus aparte opzetfilters ook niet. Volgens de productinformatie van de winkel is het element NSF-gecertificeerd voor NSF/ANSI 42 en getest volgens NSF/ANSI 42, 53 en P231.

Vervangen doe je na 1.500 liter of zes maanden, wat het eerst komt. Het element past ook in Berkey, BOROUX, British Berkefeld en ProOne. Het verhaal erachter: [ProOne verdween: het echte element heet Coldstream FTO PLUS](/gids/proone-alternatief-coldstream/).

## Drie maten

De **Voyager** (6 liter) is volgens de winkel geschikt voor 1 tot 2 personen, de **Home** (9 liter) voor 1 tot 4 en de **Family** (12 liter) voor 2 tot 6. Een handige rekenregel: reken ruwweg twee liter ketelinhoud per persoon als dagelijkse buffer. Twijfel je, kies dan de grotere maat: die vul je minder vaak bij.

## Gemak tegenover levensduur

Eerlijk vergeleken: Pure Filters wint op gemak en instapprijs. Geen primen, geen opzetfilters, en het vervangen is steeds hetzelfde element. Daar staat tegenover dat je de elementen vaker wisselt dan de zwarte elementen van BOROUX of Berkey, waarvoor een richtlijn van maximaal drie jaar geldt. Reken dus op de elementkosten per jaar, niet alleen op de aanschaf. Meer in [welke waterfilter kopen?](/gids/welk-waterfilter-kopen/)

## Onderhoud

Eens per maand schoonmaken, samen met de ketels: de elementen afspoelen onder een koude kraan en licht opschuren met een schuursponsje. Meer daarover: [waterfilter schoonmaken en onderhouden](/gids/waterfilter-onderhoud/).

> **In het kort.** Pure Filters is het rvs-zwaartekrachtfilter voor wie het zo eenvoudig mogelijk wil: drie maten (6, 9 en 12 liter), standaard met Coldstream FTO PLUS elementen, zonder primen en met fluoride-reductie inbegrepen. De elementen wissel je elke zes maanden of na 1.500 liter.

## Veelgestelde vragen

### Moet je Pure Filters elementen primen?

Nee. De keramische Coldstream FTO PLUS elementen hoeven niet geprimed te worden: plaatsen, bovenste ketel vullen, klaar.

### Filtert Pure Filters fluoride?

Ja. Fluoride-reductie zit in het Coldstream FTO PLUS element zelf; een apart opzetfilter is niet nodig.

### Hoe vaak vervang je de elementen?

Na 1.500 liter of zes maanden, wat het eerst komt. Loopt de bovenste ketel eerder merkbaar trager leeg, maak de elementen dan eerst schoon.

### Welke Pure Filters past bij mij?

Volgens de winkel: Voyager (6 liter) voor 1 tot 2 personen, Home (9 liter) voor 1 tot 4, Family (12 liter) voor 2 tot 6. De [keuzehulp](/keuzehulp/) rekent het met je door.

### Passen Coldstream FTO PLUS elementen in mijn ProOne of Berkey?

Ja. De Coldstream FTO PLUS is de rechtstreekse opvolger in de ProOne Traveler+, Big+ en Big II, en past ook in Berkey, BOROUX en British Berkefeld. Welk element in jouw systeem past, wijst de [keuzehulp](/keuzehulp/) per merk aan.

### Wat is het verschil met Berkey en BOROUX?

Berkey en BOROUX werken met zwarte koolstofelementen die je primet en die tot drie jaar meegaan; voor fluoride zet je er een opzetfilter onder. Pure Filters werkt met het keramische Coldstream element: geen primen, fluoride inbegrepen, elke zes maanden wisselen. Zie ook de [Berkey-modellen](/berkey/) en de [BOROUX-modellen](/boroux/).


# Black Berkey alternatief: dit past er in jouw Berkey

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/black-berkey-alternatief/

Originele Black Berkey elementen worden niet meer gefabriceerd. Drie opvolgers passen in dezelfde behuizing, met BOROUX Foundation filters als meest gekozen. Het verhaal erachter en welke mogelijkheden er nu zijn.

## Waarom de originele Black Berkey filter elementen verdwenen

Begin 2023 bepaalde de Amerikaanse milieudienst EPA dat de Black Berkey elementen onder de Amerikaanse bestrijdingsmiddelenwet vallen: de filters bevatten zilver (in de VS geregistreerd als pesticide) en er werden claims gedaan over het bestrijden van bacteriën en virussen. Het gevolg: de productie van losse elementen ligt sindsdien stil, terwijl de rechtszaak van Berkey tegen de EPA nog loopt. Nieuwe complete Berkey-systemen worden nog geleverd met originele elementen uit de resterende voorraad, maar losse vervanging is er niet meer. En juist de rvs-behuizingen zijn onverwoestbaar; dus wat past erin?

## Drie opvolgers, zelfde behuizing

**De BOROUX Foundation filter** is het meest gekozen alternatief, gemaakt door het team achter de grootste Amerikaanse Berkey-dealer samen met de fabriek die de oorspronkelijke Black Berkey formule maakte. Zelfde basisformule, zelfde productieplek, nieuwe gepatenteerde verbeteringen, en op papier een ander product: er worden namelijk geen micro-organisme-claims meer gedaan, waardoor het element netjes binnen de EPA-regels valt. Bij gemiddeld gebruik gaat een set ongeveer drie jaar mee (op basis van Nederlands kraanwater en gemiddeld gebruik. **Let op!** Dit betreft dus een praktische richtlijn en geen vaste vervangingstermijn). [Lees het hele BOROUX-verhaal](/gids/boroux-waterfilter/).

**De Phoenix Gravity New Millennium Edition filter** wordt gemaakt in opdracht van New Millennium Concepts, de merkeigenaar van Berkey zelf. Iets kleiner dan het origineel, gemaakt in India, met een vervangcyclus van ongeveer een jaar. Recenter op de markt, dus met minder langetermijnervaring dan de BOROUX-variant.

**De Coldstream FTO PLUS filter** is de andersoortige optie: keramisch, geen primen nodig en fluoride-reductie inbegrepen, uit de Engelse fabriek die ook de ProOne G2.0-elementen maakte. Wie van de zwarte koolstofelementen af wil, stapt hiermee in één keer over.

Wie fluoride- en arsenicumreductie wil behouden bij de zwarte elementen: de originele PF-2 opzetfilters zijn er nog, en de nieuwe BOROUX Proactive aanvullende filters passen ook rechtstreeks op Black Berkey en BOROUX Foundation filter elementen.

## Welke kies je?

Reken op levensduur, niet op aanschafprijs. De BOROUX Foundation kost per element meer, maar gaat een veelvoud langer mee; de Phoenix is vriendelijk geprijsd om in te stappen; de Coldstream wint op gemak. Alle drie leveren hun prestatiecijfers per stof in testrapporten, en dat is precies waar je op wilt selecteren.

# PFAS in kraanwater: de feiten, normen en ontwikkelingen

https://helder.alternatievemiddelen.nl/pfas/

In Nederlands kraanwater kunnen kleine hoeveelheden PFAS voorkomen. Nederlands drinkwater voldoet aan de wettelijke norm en kan volgens het RIVM gewoon worden gedronken. Tegelijkertijd adviseert het RIVM om de blootstelling aan PFAS waar mogelijk verder te verminderen. Op deze pagina houden we de belangrijkste feiten, normen en ontwikkelingen rond PFAS in Nederlands drinkwater bij.

## Hoe zit het nu met PFAS in Nederlands kraanwater?

PFAS staat voor **per- en polyfluoralkylstoffen**. Het is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die zeer moeilijk afbreken en daardoor lange tijd in het milieu aanwezig kunnen blijven.

PFAS kunnen via onder andere bodem, oppervlaktewater en grondwater uiteindelijk in bronnen voor drinkwater terechtkomen.

Volgens het RIVM kunnen kleine hoeveelheden PFAS in Nederlands drinkwater voorkomen. De hoeveelheid verschilt onder andere door de bron waaruit het drinkwater wordt gemaakt. Drinkwater uit grondwater bevat gemiddeld minder PFAS dan drinkwater dat uit oppervlaktewater wordt geproduceerd.

Voor drinkwater alleen ligt de gemiddelde blootstelling aan PFAS onder de gezondheidskundige grenswaarde. Nederlanders krijgen gemiddeld meer PFAS binnen via voedsel dan via drinkwater.

Nederlands kraanwater kan volgens het RIVM daarom gewoon worden gedronken.

## Welke normen gelden voor PFAS in drinkwater?

Sinds 2026 geldt een wettelijke norm van **100 nanogram per liter (ng/L) voor de som van twintig PFAS**.

Daarnaast adviseert het RIVM een gezondheidskundige richtwaarde van:

**4,4 ng/L uitgedrukt in PFOA-equivalenten (PEQ)**.

Deze twee waarden zijn niet rechtstreeks met elkaar te vergelijken.

Bij de wettelijke norm wordt gekeken naar de som van twintig PFAS. Bij de gezondheidskundige richtwaarde worden verschillende PFAS op basis van hun relatieve potentie omgerekend naar PFOA-equivalenten.

Het is daarom niet juist om simpelweg te stellen dat 4,4 ng/L een ruim twintig keer strengere versie van de wettelijke norm van 100 ng/L is. De berekeningsmethoden verschillen.

## De ontwikkeling van PFAS in Nederlands drinkwater

### Oktober 2022: RIVM adviseert lagere concentraties

Het RIVM adviseert om de hoeveelheid PFAS in drinkwater dat uit rivierwater wordt gemaakt verder te verlagen.

Bij meer dan de helft van de onderzochte metingen van drinkwater uit rivierwater ligt de concentratie boven de gezondheidskundige richtwaarde. Het RIVM benadrukt tegelijkertijd dat kraanwater drinken verantwoord blijft.<br><br>

### Juli 2025: landelijk bloedonderzoek naar PFAS

Het RIVM publiceert de resultaten van een landelijk bloedonderzoek. Bij vrijwel alle onderzochte Nederlanders worden meerdere PFAS in het bloed aangetroffen.

De blootstelling aan PFAS komt niet alleen via drinkwater. Voedsel levert gemiddeld een aanzienlijk grotere bijdrage.<br><br>

### Januari 2026: Europese drinkwaternorm wordt van kracht

Voor de som van twintig PFAS geldt vanaf 2026 een wettelijke drinkwaternorm van maximaal 100 ng/L.

Het Nederlandse drinkwater voldoet aan deze wettelijke norm.

Het RIVM adviseert daarnaast om de gezondheidskundige richtwaarde van **4,4 ng/L PEQ** te gebruiken om de aanwezigheid van PFAS in drinkwater te beoordelen.<br><br>

### April 2026: discussie over PFAS en thuisfilters

Radar besteedt aandacht aan PFAS in kraanwater en het gebruik van waterfilters thuis.

Deskundigen van het RIVM en KWR geven aan dat een aanvullend waterfilter niet noodzakelijk is om Nederlands kraanwater veilig te kunnen drinken. Daarbij wordt ook gewezen op het belang van goed onderhoud van filters.

Tegelijkertijd kunnen verschillende filtertechnieken PFAS aantoonbaar reduceren. De relevante vraag is daarom niet alleen óf een filter PFAS kan reduceren, maar vooral **welke PFAS zijn getest, hoeveel wordt gereduceerd en tot welke filtercapaciteit die prestatie is aangetoond**.<br><br>

### Juni 2026: PFAS blijven nog tientallen jaren een aandachtspunt

Het RIVM onderzoekt met een verkennende modelstudie hoe PFAS-concentraties in de Rijn en Maas zich kunnen ontwikkelen wanneer de uitstoot van PFAS sterk wordt beperkt.

Zelfs bij vergaande Europese beperkingen kan het volgens deze berekeningen nog ongeveer **dertig jaar** duren voordat aanvullende zuivering voor de onderzochte PFAS niet meer nodig is.

Dit onderstreept hoe belangrijk het is om te voorkomen dat PFAS in het milieu en onze drinkwaterbronnen terechtkomen.

## Kun je PFAS uit kraanwater filteren?

Onder andere actieve kool, ionenwisseling en omgekeerde osmose worden hiervoor gebruikt.

Hoe effectief een waterfilter is, hangt onder meer af van het gebruikte filtermateriaal, de specifieke PFAS en de hoeveelheid water die al door het filter is gegaan. De aanwezigheid van actieve kool alleen is daarom onvoldoende om te bepalen hoe goed een filter PFAS reduceert.

Wie PFAS uit kraanwater wil filteren, doet er goed aan naar onafhankelijke laboratoriumtesten van het complete filter te kijken.

[Lees ons uitgebreide onderzoek: PFAS uit kraanwater filteren, wat werkt echt?](/gids/pfas-uit-kraanwater-filteren/)

## Moet je Nederlands kraanwater vanwege PFAS filteren?

**Nee. Een aanvullend waterfilter is niet noodzakelijk om Nederlands kraanwater veilig te kunnen drinken.**

Volgens het RIVM kan Nederlands kraanwater gewoon worden gedronken.

Wie zijn persoonlijke blootstelling aan PFAS via drinkwater verder wil beperken, kan er wel voor kiezen het kraanwater aanvullend te filteren.

Dat is een persoonlijke keuze.

Wanneer je daarvoor kiest, kijk dan niet alleen naar claims zoals '*filtert PFAS*'. Controleer of het complete filter onafhankelijk is getest, welke PFAS zijn onderzocht en tot hoeveel liter de reductie daadwerkelijk is aangetoond.

> **VEELGESTELDE VRAGEN** 

>**Zit er PFAS in Nederlands kraanwater?**<br>
Ja. In Nederlands kraanwater kunnen kleine hoeveelheden PFAS voorkomen. De hoeveelheid verschilt onder andere door de bron waaruit het drinkwater wordt geproduceerd.

>**Kan ik Nederlands kraanwater gewoon drinken?**<br>
Ja. Volgens het RIVM kan Nederlands kraanwater gewoon worden gedronken. De gemiddelde blootstelling aan PFAS via uitsluitend drinkwater ligt onder de gezondheidskundige grenswaarde.

>**Hoeveel PFAS mag er in drinkwater zitten?**<br>
Sinds 2026 geldt een wettelijke norm van 100 ng/L voor de som van twintig PFAS. Daarnaast adviseert het RIVM een gezondheidskundige richtwaarde van 4,4 ng/L uitgedrukt in PFOA-equivalenten. Deze twee waarden worden op verschillende manieren berekend en zijn daarom niet rechtstreeks vergelijkbaar.

>**Krijgen we vooral via kraanwater PFAS binnen?**<br>
Nee. Voedsel levert gemiddeld een grotere bijdrage aan de blootstelling aan PFAS dan drinkwater.

>**Kun je PFAS uit kraanwater filteren?**<br>
Ja. Actieve kool, ionenwisseling en omgekeerde osmose kunnen PFAS reduceren. Hoe goed een specifiek waterfilter dat doet, moet blijken uit onafhankelijke laboratoriumtesten. [Lees ons uitgebreide onderzoek: PFAS uit kraanwater filteren, wat werkt echt?](/gids/pfas-uit-kraanwater-filteren/)

## Bronnen

- [RIVM: PFAS in drinkwater](https://www.rivm.nl/pfas/drinkwater)
- [RIVM: PFAS in drinkwater uit rivierwater moet omlaag (2022)](https://www.rivm.nl/nieuws/pfas-in-drinkwater-uit-rivierwater-moet-omlaag)
- [RIVM: Nieuw onderzoek bevestigt dat mensen in Nederland te veel PFAS binnenkrijgen (2023)](https://www.rivm.nl/nieuws/nieuw-onderzoek-bevestigt-mensen-in-nederland-krijgen-te-veel-pfas-binnen)
- [RIVM: Eerste landelijke onderzoek naar PFAS in bloed](https://www.rivm.nl/nieuws/eerste-landelijke-onderzoek-naar-pfas-in-bloed)
- [RIVM: PFAS-dynamiek in de Rijn en Maas (2026)](https://www.rivm.nl/publicaties/pfas-dynamiek-in-rijn-en-maas-toekomstscenarios-met-simplebox)

# PFAS uit kraanwater filteren: wat werkt echt?

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/pfas-uit-kraanwater-filteren/

PFAS kunnen uit kraanwater worden gefilterd. Vooral actieve kool, ionenwisseling en omgekeerde osmose kunnen PFAS verminderen. Hoe goed een waterfilter dat doet, hangt echter sterk af van het type filter, de specifieke PFAS-stof, de hoeveelheid water die al is gefilterd en de omstandigheden waaronder het filter wordt gebruikt. Kijk daarom niet alleen naar de claim 'filtert PFAS', maar vooral naar onafhankelijke testresultaten.

Nederlands kraanwater is veilig om te drinken. Toch kunnen er kleine hoeveelheden PFAS in voorkomen. Wie zijn blootstelling aan PFAS verder wil verminderen, kan daarom kiezen voor aanvullende waterfiltratie.

Maar welk waterfilter werkt daarvoor daadwerkelijk? En hoe weet je of een filter echt PFAS reduceert?

In deze gids leggen we het uit.

## Wat zijn PFAS?

PFAS staat voor **per- en polyfluoralkylstoffen.** Het is een verzamelnaam voor duizenden door de mens gemaakte chemische stoffen.

PFAS zijn onder andere toegepast vanwege hun water-, vet- en vuilafstotende eigenschappen. Ze zijn of waren bijvoorbeeld te vinden in bepaalde coatings, textiel, verpakkingsmaterialen en blusschuim.

Een belangrijke eigenschap van veel PFAS is dat ze zeer moeilijk afbreken. Daardoor kunnen ze lang in het milieu aanwezig blijven. PFAS worden daarom ook wel **'forever chemicals'** genoemd.

Via bodem, oppervlaktewater en grondwater kunnen PFAS uiteindelijk ook in bronnen voor drinkwater terechtkomen.

## Zitten er PFAS in Nederlands kraanwater?

**Ja, in Nederlands kraanwater kunnen kleine hoeveelheden PFAS voorkomen. Dat betekent niet dat Nederlands kraanwater onveilig is om te drinken.**

Volgens het RIVM krijgen Nederlanders PFAS onder andere binnen via voedsel en drinkwater. De gemiddelde hoeveelheid PFAS die mensen uitsluitend via drinkwater binnenkrijgen, ligt onder de gezondheidskundige grenswaarde.

Voedsel levert gemiddeld een grotere bijdrage aan de totale blootstelling aan PFAS dan drinkwater.

Er is wel verschil tussen de herkomst van het drinkwater. Ongeveer 60% van het Nederlandse drinkwater wordt gemaakt van grondwater. Volgens het RIVM bevat drinkwater uit grondwater gemiddeld minder PFAS dan drinkwater dat uit oppervlaktewater wordt geproduceerd.

Het RIVM adviseert om de hoeveelheid PFAS waaraan mensen worden blootgesteld waar mogelijk verder terug te dringen.

## Hoeveel PFAS mag er in drinkwater zitten?

Sinds 2026 geldt voor twintig PFAS in drinkwater een wettelijke grens van **100 nanogram per liter (ng/L)**. Nederlands drinkwater voldoet aan deze wettelijke norm.

Daarnaast adviseert het RIVM een aanzienlijk strengere gezondheidskundige richtwaarde van:

**4,4 ng/L uitgedrukt in PFOA-equivalenten (PEQ)**.

Dat laatste is belangrijk om goed te begrijpen.

PFAS komen in water meestal voor als een mengsel van verschillende stoffen. De ene PFAS is niet automatisch even schadelijk als de andere. Het RIVM gebruikt daarom de zogenoemde RPF-methode, waarmee verschillende PFAS worden omgerekend naar PFOA-equivalenten.

De wettelijke norm van 100 ng/L en de RIVM-richtwaarde van 4,4 ng/L PEQ zijn dus **niet rechtstreeks met elkaar te vergelijken**: het gaat om verschillende manieren van beoordelen.

## Is het nodig om PFAS uit Nederlands kraanwater te filteren?

Voor de veiligheid van Nederlands kraanwater is een extra waterfilter niet noodzakelijk. Het RIVM en de Rijksoverheid geven aan dat kraanwater gewoon gedronken kan worden.

Dat is een belangrijk uitgangspunt.

Tegelijkertijd betekent 'veilig drinkwater' niet dat drinkwater volledig vrij is van PFAS. Wie zijn persoonlijke blootstelling via drinkwater verder wil beperken, kan ervoor kiezen het kraanwater aanvullend te filteren.

Een waterfilter is daarmee een **persoonlijke keuze voor verdere reductie**, en geen voorwaarde om Nederlands kraanwater veilig te kunnen drinken.

## Kun je PFAS uit kraanwater filteren?

**Ja. Verschillende filtertechnieken kunnen PFAS uit water reduceren.**

De Amerikaanse Environmental Protection Agency (EPA) noemt met name actieve kool, ionenwisseling en membraantechnieken zoals omgekeerde osmose als mogelijkheden voor PFAS-reductie.

| Filtertechniek | PFAS-reductie mogelijk? | Opmerking |
|---|---|---|
| Actieve kool | Ja | Effectiviteit verschilt per PFAS en toepassing |
| Ionenwisseling | Ja | Kan zeer effectief zijn |
| Omgekeerde osmose | Ja | Zeer effectieve techniek |
| Gewone sedimentfiltering | Niet specifiek | Vooral bedoeld voor deeltjes |
| Keramisch filter alleen | Niet vanzelfsprekend | Afhankelijk van aanvullende filtermedia |

Het is dus te eenvoudig om te stellen dat ieder koolstoffilter automatisch alle PFAS uit water haalt. De samenstelling van het filter, de hoeveelheid filtermateriaal, de contacttijd en de specifieke PFAS spelen allemaal een rol.

## Hoe werken actieve kool en ionenwisseling tegen PFAS?

### Actieve kool

Actieve kool heeft een zeer groot inwendig oppervlak waaraan bepaalde stoffen zich kunnen **adsorberen**.

A<u>d</u>sorptie is iets anders dan a<u>b</u>sorptie. Stoffen worden niet simpelweg 'opgezogen', maar hechten zich aan het oppervlak van het filtermateriaal.

Granulaire actieve kool, vaak afgekort als GAC, is volgens de EPA een van de meest onderzochte technieken voor het verwijderen van PFAS uit drinkwater.

Er zit wel een belangrijke nuance aan.

Actieve kool werkt over het algemeen beter tegen langere PFAS, zoals PFOA en PFOS, dan tegen sommige kortere PFAS. De prestaties worden bovendien beïnvloed door onder andere:

- het gebruikte type kool;
- de hoeveelheid filtermateriaal;
- de contacttijd tussen water en filter;
- de specifieke PFAS;
- andere stoffen die in het water aanwezig zijn;
- de hoeveelheid water die al door het filter is gegaan.

### Ionenwisseling

Ook **ionenwisseling** kan worden gebruikt om PFAS uit water te reduceren. Hierbij worden bepaalde geladen stoffen aan het filtermedium gebonden.

Volgens de EPA kunnen ionenwisselingsmaterialen zeer effectief zijn voor het verwijderen van bepaalde PFAS uit water.

Ook hierbij geldt dat de daadwerkelijke prestaties afhankelijk zijn van het gebruikte filtermateriaal, de specifieke PFAS en de omstandigheden waaronder het filter wordt gebruikt.

Een filter dat actieve kool en ionenwisseling combineert, kan dus meerdere filtratiemechanismen gebruiken. Dat betekent echter nog niet automatisch dat zo'n filter PFAS aantoonbaar goed reduceert.

Daarvoor blijft de belangrijkste vraag:

**Is het complete filter daadwerkelijk op PFAS getest?**

## En hoe zit het met omgekeerde osmose?

Omgekeerde osmose, vaak afgekort als **RO (Reverse Osmosis)**, werkt anders.

Bij RO wordt water onder druk door een zeer fijn membraan geleid. Veel opgeloste stoffen kunnen dit membraan niet of nauwelijks passeren.

De EPA noemt omgekeerde osmose een zeer effectieve techniek voor het reduceren van PFAS.

RO heeft echter andere eigenschappen dan een zwaartekrachtfilter. Een omgekeerde-osmosesysteem heeft doorgaans een aansluiting op de waterleiding nodig, produceert een afvalwaterstroom en verwijdert naast ongewenste stoffen ook een groot deel van de van nature aanwezige opgeloste mineralen.

Een zwaartekrachtfilter is veel eenvoudiger in gebruik. Je vult het bovenste reservoir en de zwaartekracht zorgt ervoor dat het water door de filterelementen stroomt. Er is geen aansluiting op de waterleiding of elektriciteit nodig.

Welke techniek het beste past, hangt daarom niet alleen af van PFAS-reductie, maar ook van wat je verder van een waterfilter verwacht.

## Kan een zwaartekracht-waterfilter PFAS verminderen?

**Ja, maar niet ieder zwaartekrachtfilter doet dat automatisch.**

Een zwaartekrachtfilter beschrijft in eerste instantie de manier waarop het water door het systeem wordt geleid. De daadwerkelijke filterprestaties worden bepaald door het **filterelement dat in het systeem zit**.

Een roestvrijstalen behuizing verwijdert vanzelfsprekend geen PFAS. Het filterelement moet daarvoor geschikt zijn.

Een voorbeeld is de **BOROUX Foundation**. BOROUX beschrijft voor het Foundation-filter verschillende filtratiemechanismen, waaronder actieve-koolfiltratie en ionenwisseling. Daarmee worden twee technieken gecombineerd die ook door de EPA worden genoemd voor PFAS-reductie.

Dat alleen is echter nog geen bewijs voor de daadwerkelijke PFAS-prestaties van het filter. Daarom zijn de onafhankelijke laboratoriumresultaten belangrijker dan alleen de gebruikte filtertechniek.

## Hoe goed filtert BOROUX Foundation PFAS?

De **BOROUX Foundation filter** is onafhankelijk getest door IAPMO R&T Lab in New Jersey. Daarbij is de PFAS-reductie getest volgens de testmethodiek van **NSF/ANSI Standard 53**. Het filter heeft deze PFAS-reductietest doorstaan tot een capaciteit van **400 gallon per filterelement**, oftewel circa **1.514 liter**.

**Dit betekent dat het filter volgens deze NSF/ANSI 53-testmethode is getest. Het betekent niet dat de BOROUX Foundation voor PFAS volledig NSF/ANSI 53-gecertificeerd is.**

Interessant is vooral dat het laboratoriumrapport niet alleen in algemene zin over 'PFAS' spreekt, maar verschillende PFAS afzonderlijk heeft meegenomen.

| Geteste PFAS | Concentratie vóór filtratie* | Concentratie na 400 gallon* | Resultaat |
|---|---:|---:|---|
| PFOA | 0,50 µg/L | 0,01 µg/L | ca. 98% reductie |
| PFOS | 1,10 µg/L | 0,01 µg/L | ca. 99,1% reductie |
| PFOA + PFOS | 1,60 µg/L | 0,02 µg/L | ca. 98,8% reductie |
| PFNA | 0,05 µg/L | <0,001 µg/L | >98% reductie |
| PFHxS | 0,29 µg/L | <0,01 µg/L | >96,5% reductie |
| PFHpA | 0,04 µg/L | <0,01 µg/L | >75% reductie |
| PFBS | 0,28 µg/L | Niet gerapporteerd** | Geen afzonderlijk reductiepercentage beschikbaar |
| PFDA | 0,01 µg/L | Niet gerapporteerd** | Geen afzonderlijk reductiepercentage beschikbaar |
| **Totale PFAS** | **2,27 µg/L** | **0,02 µg/L** | **ca. 99,1% reductie** |

*Waarden bij het meetpunt na 400 gallon, circa 1.514 liter, per filterelement. Een `<`-waarde betekent dat de gemeten concentratie onder de aangegeven rapportage- of detectiegrens lag.*

** PFBS en PFDA zijn in de laboratoriumtest meegenomen en het rapport vermeldt hiervoor influentwaarden. Voor deze twee afzonderlijke PFAS worden echter geen effluentconcentraties gerapporteerd. Daarom kan op basis van het gepubliceerde rapport geen afzonderlijk reductiepercentage voor PFBS en PFDA worden berekend. Beide stoffen zijn wel meegenomen in de totale PFAS-meting.
<br>
<br>
<br>
Bij de totale PFAS-meting bedroeg de concentratie vóór filtratie **2,27 µg/L**. Na 400 gallon filtratie werd **0,02 µg/L** gemeten.

Dat komt aan het einde van de geteste capaciteit neer op een reductie van ongeveer:

**99,1% van de totale geteste PFAS-concentratie.**

Dat vinden we een belangrijk gegeven. Het percentage is namelijk gebaseerd op de meting na **400 gallon (circa 1.514 liter)** en niet alleen op de prestaties van een nieuw filter aan het begin van de test.

## Betekent 99,1% dat BOROUX altijd 99,1% van alle PFAS verwijdert?

**Nee.**

Dit onderscheid vinden we belangrijk.

De laboratoriumtest laat zien wat het BOROUX Foundation-filter onder vastgestelde testomstandigheden met de geteste PFAS heeft gepresteerd. Het betekent niet dat onder iedere praktijksituatie exact hetzelfde reductiepercentage wordt bereikt.

De werkelijke prestaties kunnen onder andere variëren door:

- de samenstelling en kwaliteit van het water;
- de concentratie van PFAS;
- andere stoffen die in het water aanwezig zijn;
- de hoeveelheid water die al door het filter is gegaan;
- de gebruiksomstandigheden.

Daarnaast is PFAS een verzamelnaam voor duizenden verschillende stoffen. Het feit dat een filter verschillende PFAS aantoonbaar reduceert, betekent daarom niet automatisch dat voor iedere bestaande PFAS hetzelfde reductiepercentage geldt.

Daarom vinden wij de formulering:

**'BOROUX Foundation reduceerde aan het einde van de onafhankelijke laboratoriumtest circa 99,1% van de totale geteste PFAS-concentratie'**

nauwkeuriger dan:

**'BOROUX verwijdert 99,1% van alle PFAS.'**

Dat verschil lijkt misschien klein, maar is belangrijk wanneer je waterfilters eerlijk en op basis van meetbare resultaten wilt vergelijken.

## Hoe lang blijft een filter PFAS reduceren?

Een reductiepercentage zegt weinig zonder te weten **tot hoeveel liter het filter is getest**.

De PFAS-test van BOROUX Foundation liep tot **400 gallon per filterelement**, oftewel ongeveer **1.514 liter**.

Wanneer twee Foundation-filterelementen worden gebruikt, komt dit overeen met een geteste PFAS-capaciteit van ongeveer **800 gallon, oftewel 3.028 liter per paar**.

Dat betekent niet dat een filter na precies 3.028 liter plotseling geen PFAS meer reduceert. Het betekent wel dat je voor een onderbouwde PFAS-claim niet zomaar een grotere capaciteit moet noemen dan waarvoor de prestatie daadwerkelijk is aangetoond.

Dit is ook waarom één algemene levensduur voor een waterfilter misleidend kan zijn. De geteste capaciteit kan **per verontreiniging verschillen**.

Een filter kan bijvoorbeeld voor chloor tot een veel grotere hoeveelheid water zijn getest dan voor PFAS. Wie specifiek PFAS wil reduceren, doet er daarom goed aan naar de **voor PFAS geteste capaciteit** te kijken en niet alleen naar de algemene maximale levensduur van het filter.

## Waar moet je op letten als je een waterfilter voor PFAS koopt?

Kijk niet alleen naar grote claims op een verpakking of webshop. Stel liever een aantal concrete vragen:

**1. Is het filter daadwerkelijk op PFAS getest?**

'Bevat actieve kool' is op zichzelf geen bewijs van de PFAS-prestaties van een compleet filter.

**2. Welke PFAS zijn getest?**

Een test op alleen PFOA en PFOS is iets anders dan een test waarin meerdere PFAS afzonderlijk worden meegenomen.

**3. Wie heeft de test uitgevoerd?**

Een test door een onafhankelijk laboratorium geeft meer houvast dan alleen een claim van de fabrikant.

**4. Tot hoeveel liter is het filter getest?**

Een indrukwekkend reductiepercentage aan het begin van de levensduur vertelt nog niet hoe het filter later presteert. Kijk daarom ook naar de metingen aan het einde van de geteste capaciteit.

**5. Wat was de concentratie vóór en na filtratie?**

Met deze waarden kun je veel beter beoordelen wat er daadwerkelijk is gemeten dan met alleen een afgerond reductiepercentage.

**6. Is het filter getest of gecertificeerd?**

Dat zijn niet automatisch dezelfde dingen. Een product kan onafhankelijk volgens een bepaalde NSF/ANSI-testmethode zijn getest zonder dat het volledige product voor die claim NSF-gecertificeerd is.

## Wat is dan het beste waterfilter tegen PFAS?

Er bestaat niet één waterfilter dat voor iedereen de beste keuze is.

Wil je een zo breed mogelijke verwijdering van opgeloste stoffen en vind je een vaste installatie en afvalwater geen bezwaar, dan kan **omgekeerde osmose** interessant zijn.

Wil je juist een eenvoudig systeem zonder stroom en zonder aansluiting op de waterleiding, dan kan een **zwaartekracht-waterfilter met aantoonbaar op PFAS geteste filterelementen** een interessante keuze zijn.

Het belangrijkste is uiteindelijk niet alleen de naam van de techniek of het merk.

**De testresultaten van het specifieke filterelement moeten de claim ondersteunen.**

## Conclusie

**PFAS kunnen uit kraanwater worden gereduceerd. Actieve kool, ionenwisseling en omgekeerde osmose behoren tot de technieken die daarvoor worden gebruikt.**

Nederlands kraanwater voldoet aan de wettelijke eisen en kan veilig worden gedronken. Een extra waterfilter is dus niet noodzakelijk om kraanwater veilig te maken. Wel kunnen mensen ervoor kiezen hun blootstelling aan PFAS via drinkwater verder te verminderen.

Wie daarvoor een waterfilter koopt, doet er goed aan verder te kijken dan de algemene claim *'filtert PFAS'*.

Kijk naar:

- welke PFAS zijn getest;
- hoeveel er werd gereduceerd;
- wie de test uitvoerde;
- onder welke omstandigheden is getest;
- tot hoeveel liter die prestatie is aangetoond.

Voor BOROUX Foundation is in een onafhankelijke laboratoriumtest bijvoorbeeld aangetoond dat het filter aan het einde van de geteste capaciteit van **400 gallon per filterelement circa 99,1% van de totale geteste PFAS-concentratie reduceerde**.

Dat soort meetbare gegevens maakt het mogelijk om waterfilters op een veel eerlijkere manier met elkaar te vergelijken.


> **VEELGESTELDE VRAGEN OVER PFAS EN WATERFILTERS** 

>**Zit er PFAS in Nederlands kraanwater?**<br>
Ja. In Nederlands drinkwater kunnen kleine hoeveelheden PFAS voorkomen. Volgens het RIVM ligt de gemiddelde blootstelling via uitsluitend drinkwater onder de gezondheidskundige grenswaarde en kan Nederlands kraanwater gewoon worden gedronken.

>**Kan actieve kool PFAS verwijderen?**<br>
Actieve kool kan PFAS uit water reduceren. De effectiviteit verschilt echter per PFAS, filtermateriaal, contacttijd en gebruiksomstandigheden. Langere PFAS zoals PFOA en PFOS worden over het algemeen beter door actieve kool geadsorbeerd dan sommige kortere PFAS.

>**Kan ionenwisseling PFAS uit water verwijderen?**<br>
Ja. Ionenwisseling kan bepaalde PFAS effectief uit water reduceren. Hierbij worden PFAS aan speciaal filtermateriaal gebonden. Volgens de EPA behoort ionenwisseling, naast actieve kool en omgekeerde osmose, tot de technieken die kunnen worden gebruikt voor PFAS-reductie. De daadwerkelijke effectiviteit hangt af van het gebruikte filtermateriaal, de specifieke PFAS en de omstandigheden waaronder het filter wordt gebruikt.

>**Verwijdert omgekeerde osmose PFAS?**<br>
Omgekeerde osmose is volgens de EPA een zeer effectieve techniek voor het reduceren van PFAS. Een RO-systeem verwijdert daarnaast veel andere opgeloste stoffen en een groot deel van de van nature aanwezige opgeloste mineralen.

>**Filtert BOROUX PFAS?**<br>
Ja. BOROUX Foundation is door IAPMO R&T Lab getest volgens de testmethodiek van NSF/ANSI Standard 53 voor PFAS-reductie. Aan het einde van de test, na 400 gallon per filterelement, werd bij de totale geteste PFAS-concentratie een reductie van circa **99,1%** gemeten.
Dit betekent niet dat BOROUX Foundation voor PFAS volledig NSF/ANSI 53-gecertificeerd is. Het betekent dat de PFAS-prestaties volgens deze testmethodiek onafhankelijk zijn getest.

>**Verwijdert ieder zwaartekrachtfilter PFAS?**<br>
Nee. 'Zwaartekrachtfilter' beschrijft vooral hoe het water door het systeem stroomt. De daadwerkelijke reductie van PFAS hangt af van het gebruikte filterelement. Controleer daarom de onafhankelijke testresultaten van het specifieke filter.

>**Is een waterfilter nodig om Nederlands kraanwater veilig te drinken?**<br>
Nee. De Nederlandse overheid en het RIVM geven aan dat Nederlands kraanwater gewoon kan worden gedronken. Een aanvullend waterfilter kan wel worden gebruikt wanneer iemand bepaalde stoffen, zoals PFAS, verder wil reduceren.

## Bronnen

- [RIVM – PFAS in drinkwater - Informatie over PFAS in Nederlands drinkwater, blootstelling, wettelijke eisen en de gezondheidskundige richtwaarde](https://www.rivm.nl/pfas/drinkwater)
- [RIVM – Werkwijze toetsing PFAS in drinkwatermonsters - Uitleg over de richtwaarde van 4,4 ng/L PFOA-equivalenten en de RPF-methode](https://www.rivm.nl/publicaties/werkwijze-toetsing-pfas-in-drinkwatermonsters)
- [Rijksoverheid – Zitten er PFAS in het drinkwater? - Informatie van de Nederlandse overheid over PFAS en de veiligheid van Nederlands kraanwater](https://www.rijksoverheid.nl/vraag-en-antwoord/pfas/zitten-er-pfas-in-het-drinkwater)
- [US Environmental Protection Agency – Reducing PFAS in Drinking Water with Treatment Technologies - Informatie over actieve kool, ionenwisseling, nanofiltratie en omgekeerde osmose](https://www.epa.gov/sciencematters/reducing-pfas-drinking-water-treatment-technologies)
- [US Environmental Protection Agency – Identifying Drinking Water Filters Certified to Reduce PFAS - Uitleg over certificering van waterfilters voor PFAS-reductie, waaronder NSF/ANSI 53 voor filters en NSF/ANSI 58 voor omgekeerde osmose. De EPA licht ook toe wat zo'n certificering wel en niet zegt over de daadwerkelijke PFAS-reductie](https://www.epa.gov/water-research/identifying-drinking-water-filters-certified-reduce-pfas)
- [IAPMO R&T Lab – BOROUX Foundation PFAS Reduction Test, Report #23-199-2-PFAS - Onafhankelijke laboratoriumtest volgens NSF/ANSI Standard 53 voor PFAS-reductie](https://boroux.com/pages/what-does-boroux-foundation-filter-remove)

# BOROUX: de opvolger van Berkey die Europa nog moet ontdekken

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/boroux-waterfilter/

Dezelfde filterformule, een nieuw merk en eigen systemen in vier kleuren. En de enige BOROUX-dealer van Europa is gewoon gevestigd in Hegelsom (Nederland).

## Waar BOROUX vandaan komt

Toen de Amerikaanse milieudienst EPA begin 2023 de losse verkoop van Black Berkey elementen stillegde, viel er een gat: miljoenen huishoudens met een rvs-behuizing die decennia meegaat, en geen elementen meer om erin te zetten. Het antwoord kwam niet van Berkey zelf, maar van twee partijen die het product door en door kenden: het team achter de grootste Amerikaanse Berkey-dealer en de fabriek die de oorspronkelijke Black Berkey formule al die jaren maakte. Samen begonnen ze een nieuw merk: BOROUX. Het volledige verhaal over dat Amerikaanse besluit lees je in [de Black Berkey uitleg](/gids/black-berkey-alternatief/).

## Dezelfde formule, netjes binnen de regels

De **BOROUX Foundation Black** filters gebruiken dezelfde basisformule van o.a. samengeperste actieve kool als de originele Black Berkey elementen, gemaakt op dezelfde plek in Amerika, met nieuwe gepatenteerde verbeteringen. Het verschil zit in de registratie: BOROUX doet geen claims over micro-organismen (bacteriën & virussen), en valt daarmee buiten de Amerikaanse bestrijdingsmiddelenwet die Berkey de das omdeed. De elementen zijn daarnaast getest door het onafhankelijke IAPMO-laboratorium en gecertificeerd voor NSF/ANSI 42 (smaak, geur, deeltjes), NSF/ANSI 372 (loodvrij materiaal) en NSF/ANSI 401 (microplastics) door WQA; de testrapporten per stof staan gewoon online, in [de bieb van de winkel](https://www.alternatievemiddelen.nl/veelgestelde-vragen-boroux-waterfilters/?utm_source=helder&utm_medium=companion&utm_campaign=poc).

## Eigen systemen, vier kleuren

BOROUX bleef niet bij losse filter elementen. De **Legacy** (11,4 liter) en **Legacy Compact** (6,8 liter) zijn complete systemen van voedselveilig rvs (AISI 304), standaard geleverd met twee BOROUX Foundation elementen. En omdat BOROUX jarenlang rechtstreeks aan eindklanten leverde, weten ze wat mensen naast prestaties willen: de systemen zijn er ook in wit, zwart en saliegroen, met bijpassende rvs- en kijkglaskraantjes. Een waterfilter die je niet hoeft te verstoppen.

## Eerlijk over fluoride

De BOROUX Foundation elementen filteren geen fluoride; dat bleek uit de eerste tests en BOROUX zegt het gewoon. Dit was natuurlijk bij de Black Berkey filters hetzelfde. Wie fluoride wil reduceren zet er de krachtige **ProActive Fluoride** filters onder: één per Foundation-element, met een upflow-ontwerp dat het water van onder naar boven leidt. Zonder dus in contact te staan met het gefilterde water en zonder het gebruik van aluminium oxide. Dit dus in tegenstelling met de fluoride filters van Berkey. En het mooie is: ze passen ook rechtstreeks op Black Berkey elementen in een bestaand Berkey-systeem.

## En Europa?

Hier wordt het bijzonder: in heel Europa is er precies één officiële BOROUX-dealer, en die is gevestigd in Hegelsom (Nederland). Alternatievemiddelen.nl haalde het merk naar Nederland, primet de elementen desgewenst voor je (of je neemt de elektrische primer pomp: negentig seconden per element) en beantwoordt vragen gewoon per WhatsApp. Wie in Europa een BOROUX koopt, koopt hem bij Tom en Melanie.

> **In het kort.** BOROUX = de oorspronkelijke Black Berkey formule, voortgezet door de mensen die hem maakten en verkochten, zonder de juridische bagage. Elementen passen in elke Berkey-behuizing, eigen systemen in vier kleuren, testrapporten openbaar, en de enige Europese dealer zit in Nederland.

# ProOne verdween: het echte element heet Coldstream FTO PLUS

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/proone-alternatief-coldstream/

ProOne werd in Amerika overgenomen, maar het beroemde filterelement komt uit een Engelse fabriek en is er nog steeds, onder zijn eigen naam. Zo blijft jouw systeem draaien.

## Wat er met ProOne gebeurde

ProOne was jarenlang de prijsbewuste keus onder de zwaartekrachtfilters: een krachtig alles-in-één keramisch element, geen gedoe met primen of met aanvullende fluoride filters. Tot het bedrijf in Amerika werd overgenomen, ze geen dealerverkoop meer doen en het merk zoals klanten het kenden van de markt verdween. Wie nu een ProOne Traveler+, Big + of Big II waterfilter (of zelfs nog oudere ProOne modellen) op het aanrecht heeft staan, vindt nergens meer een doos met dat logo erop.

## Het element bestond al langer dan het merk

Hier zit de geruststelling: het filterelement waarmee ProOne groot werd, de G2.0, werd nooit door ProOne zelf gemaakt. Het kwam uit een Engelse fabriek, en daar rolt het nog steeds van de band, onder zijn eigen naam: **Coldstream FTO PLUS**. Zelfde keramische element, zelfde fabriek, alleen de merksticker van de tussenhandelaar is weg.

## Wat de Coldstream kan

Het is een keramisch element met een gevulde kern, en dat maakt het onderhoudsarm: **primen is niet nodig**, en aparte fluoride-opzetfilters ook niet, want fluoride-reductie zit er al in. De levensduur is 1.500 liter of zes maanden (wat zich het eerst voordoet); eens per maand schoonmaken samen met de bakken is het hele onderhoud. De testrapporten en handleidingen staan in [de bieb van Alterantievemiddelen.nl](https://www.alternatievemiddelen.nl/veelgestelde-vragen-coldstream-fto-plus-waterfilter-elementen/?utm_source=helder&utm_medium=companion&utm_campaign=poc).

## Past hij op mijn ProOne?

Ja: de Coldstream FTO PLUS is de rechtstreekse opvolger in elke ProOne Traveler+, Big+ en Big II waterfilter. En helaas ook Nee: voor de ProOne Scout II en de ProOne waterfilterkan is er geen opvolging, de verkoop hiervan was zo minimaal bij ProOne dat Coldstream deze filters niet meer kan produceren. Neem contact op met [Alternatievemiddelen.nl](https://www.alternatievemiddelen.nl/contact/) voor advies over alternatieven. 
En wie toe is aan een heel nieuw systeem hoeft de vorm niet op te geven: de **Pure Filters** systemen (Voyager 6L, Home 9L en Family 12L) worden standaard geleverd met twee Coldstream FTO PLUS elementen. Het vervangen van de filters is daarna steeds hetzelfde, per 6 maanden.

> **In het kort.** ProOne verdween, het element niet. Het heet Coldstream FTO PLUS, komt uit dezelfde Engelse fabriek, past in jouw bestaande ProOne Traveler+, Big+ of Big II systeem en zit standaard in de Pure Filters systemen. Geen primen, fluoride inbegrepen, elke zes maanden wisselen.

# Medicijnresten uit kraanwater filteren: wat werkt echt?

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/medicijnresten-uit-kraanwater-filteren/

Medicijnresten kunnen uit kraanwater worden gereduceerd. Vooral actieve kool en omgekeerde osmose kunnen verschillende geneesmiddelresten verminderen. Hoe goed een waterfilter dat doet, verschilt per stof en per filter. Onafhankelijke laboratoriumtesten van het complete filter geven daarom meer informatie dan alleen de claim dat een filter 'medicijnresten verwijdert'.

In Nederlands kraanwater worden soms zeer kleine hoeveelheden medicijnresten of afbraakproducten aangetroffen. Volgens het RIVM liggen deze concentraties ver onder niveaus waarbij gezondheidseffecten voor mensen worden verwacht.

Een aanvullend waterfilter is dus **niet nodig om Nederlands kraanwater veilig te kunnen drinken**. Wie de hoeveelheid ongewenste stoffen in zijn drinkwater verder wil verminderen, kan daar wel voor kiezen.

## Hoe komen medicijnresten in ons water terecht?

Medicijnen worden na gebruik niet altijd volledig door het lichaam afgebroken. Resten kunnen via urine en ontlasting in het riool terechtkomen. Ook medicijnen die op de huid worden aangebracht, zoals bepaalde crèmes en zalven, kunnen tijdens het wassen in het afvalwater belanden.

Rioolwaterzuiveringsinstallaties verwijderen een deel van deze stoffen, maar niet alles. Ze zijn namelijk niet specifiek ontworpen voor het verwijderen van alle microverontreinigingen.

Daardoor komen medicijnresten uiteindelijk in oppervlaktewater terecht.

Volgens het RIVM bereikt in Nederland jaarlijks **minimaal 190 ton medicijnresten het oppervlaktewater**. De werkelijke hoeveelheid kan hoger liggen, omdat onder andere vrij verkrijgbare medicijnen, geneesmiddelen uit specialistische zorg en bepaalde afbraakproducten niet volledig in deze schatting zijn meegenomen.

## Zitten er medicijnresten in Nederlands kraanwater?

**Ja, soms worden zeer kleine hoeveelheden aangetroffen.**

Nederlands drinkwater wordt gemaakt van grondwater en oppervlaktewater. Medicijnresten worden volgens het RIVM vaker en in hogere concentraties aangetroffen in oppervlaktewaterbronnen dan in grondwaterbronnen.

Tijdens de drinkwaterzuivering worden de concentraties sterk verlaagd. Toch kunnen soms nog minieme hoeveelheden van medicijnresten of afbraakproducten worden aangetroffen.

Het RIVM noemt bijvoorbeeld:

- metformine;
- jomeprol;
- guanylureum, een afbraakproduct.

De aangetroffen concentraties liggen volgens het RIVM **ver onder concentraties waarbij gezondheidseffecten voor mensen worden verwacht**.

## Waarom zijn medicijnresten dan toch een probleem?

De belangrijkste zorg ligt momenteel niet bij de veiligheid van Nederlands kraanwater, maar bij het **watermilieu en onze drinkwaterbronnen**.

Geneesmiddelen zijn biologisch actieve stoffen. In Nederlands oppervlaktewater zijn bijvoorbeeld pijnstillers, antibiotica, bloeddrukverlagers, antidepressiva en anti-epileptica aangetroffen.

Bij verschillende stoffen worden concentraties gemeten die boven risicogrenzen voor organismen in het water liggen.

Daarnaast betekent een hogere belasting van rivieren en andere drinkwaterbronnen dat drinkwaterbedrijven meer inspanningen moeten leveren om schoon drinkwater te produceren.

## Kun je medicijnresten uit kraanwater filteren?

**Ja. Verschillende filtertechnieken kunnen medicijnresten reduceren.**

Medicijnresten vormen echter geen uniforme groep. Geneesmiddelen verschillen sterk in chemische eigenschappen. Een filter dat één geneesmiddel zeer goed reduceert, hoeft daarom niet automatisch ieder ander geneesmiddel even goed te reduceren.

| Filtertechniek | Medicijnresten reduceren? | Opmerking |
|---|---|---|
| Actieve kool | Ja | Effectiviteit verschilt per geneesmiddel en filter |
| Omgekeerde osmose | Ja | Kan veel opgeloste microverontreinigingen sterk reduceren |
| Sedimentfilter | Niet specifiek | Vooral bedoeld voor zwevende deeltjes |
| Keramiek alleen | Niet vanzelfsprekend | Prestaties hangen af van het complete filterelement |

Daarom is de vraag *'filtert dit systeem medicijnresten?'* eigenlijk te algemeen.

Een betere vraag is:

**Welke medicijnresten zijn daadwerkelijk getest, hoeveel werd daarvan gereduceerd en tot welke filtercapaciteit?**

## Hoe werkt actieve kool tegen medicijnresten?

Actieve kool heeft een zeer groot inwendig oppervlak. Verschillende organische stoffen kunnen zich hieraan hechten. Dit proces wordt **adsorptie** genoemd.

Veel organische microverontreinigingen, waaronder verschillende geneesmiddelresten, kunnen hierdoor worden gereduceerd.

De prestaties hangen onder andere af van:

- het specifieke geneesmiddel;
- het gebruikte filtermateriaal;
- de hoeveelheid filtermateriaal;
- de contacttijd met het water;
- andere stoffen in het water;
- de hoeveelheid water die al is gefilterd.

Alleen de aanwezigheid van actieve kool bewijst daarom niet hoe goed een compleet waterfilter medicijnresten reduceert.

## Werkt omgekeerde osmose tegen medicijnresten?

**Ja. Omgekeerde osmose kan veel medicijnresten en andere opgeloste microverontreinigingen sterk reduceren.**

Bij omgekeerde osmose, vaak afgekort als RO, wordt water onder druk door een zeer fijn membraan geleid.

Een RO-systeem heeft wel andere eigenschappen dan bijvoorbeeld een zwaartekrachtfilter. Het wordt doorgaans aangesloten op de waterleiding, produceert een afvalwaterstroom en verwijdert naast ongewenste stoffen ook een groot deel van de van nature aanwezige opgeloste mineralen.

## Welke waterfilters zijn daadwerkelijk getest op medicijnresten?

Voor consumenten is het lastig om op basis van alleen het gebruikte filtermateriaal te bepalen hoe goed een filter werkt.

Daarom kijken wij liever naar onafhankelijke laboratoriumtesten van het **complete filterelement**.

Twee voorbeelden waarvan uitgebreide testresultaten beschikbaar zijn, zijn de **BOROUX Foundation en Coldstream FTO Plus**.

## BOROUX Foundation en medicijnresten

De BOROUX Foundation is door **IAPMO R&T Lab in New Jersey** volgens de **NSF/ANSI 401-testmethodiek** onderzocht op farmaceutische stoffen en andere zogenoemde *emerging compounds*.

In de gepubliceerde resultaten staan acht farmaceutische stoffen.

| Geteste stof | Concentratie vóór filtratie | Gemiddeld na filtratie | Berekende reductie | Getest tot* |
|---|---:|---:|---:|---:|
| Atenolol | 200 ng/L | 12 ng/L | 94,0% | 200 gallon |
| Carbamazepine | 1.400 ng/L | 42 ng/L | 97,0% | 250 gallon |
| Estrone | 140 ng/L | 3 ng/L | 97,9% | 250 gallon |
| Ibuprofen | 400 ng/L | 22 ng/L | 94,5% | 200 gallon |
| Meprobamate | 400 ng/L | 14 ng/L | 96,5% | 200 gallon |
| Naproxen | 140 ng/L | 2 ng/L | 98,6% | 250 gallon |
| Phenytoin | 200 ng/L | 3 ng/L | 98,5% | 250 gallon |
| Trimethoprim | 140 ng/L | 6 ng/L | 95,7% | 250 gallon |

\*De vermelde capaciteit geldt per getest BOROUX Foundation-filterelement. 200 gallon is ongeveer 757 liter en 250 gallon ongeveer 946 liter.

De reductiepercentages in bovenstaande tabel zijn berekend uit de in het laboratoriumrapport gepubliceerde concentraties vóór en na filtratie.

## Wat betekent de geteste capaciteit?

De genoemde 200 en 250 gallon zijn **testcapaciteiten en geen voorgeschreven vervangingsmomenten**.

Tijdens laboratoriumtesten wordt gewerkt met vastgestelde concentraties van de te onderzoeken stoffen. Deze testconcentraties kunnen aanzienlijk hoger liggen dan de zeer kleine hoeveelheden medicijnresten die in Nederlands kraanwater worden aangetroffen.

Een test tot bijvoorbeeld 250 gallon betekent daarom niet dat het filter na 250 gallon moet worden vervangen of daarna niet meer werkt. Andersom kan uit het verschil in concentratie ook niet worden berekend hoeveel langer een filter in Nederlands kraanwater meegaat. De filtercapaciteit wordt namelijk beïnvloed door de volledige watersamenstelling en niet alleen door één medicijnrest.

**Er is daarom geen universele vervangingsduur voor de reductie van alle stoffen**. De werkelijke prestaties zijn afhankelijk van onder andere de concentraties van stoffen in het water, de totale watersamenstelling, het gebruik en de hoeveelheid water die door het filter is gegaan.

Belangrijk is daarnaast dat **getest volgens NSF/ANSI 401 niet automatisch hetzelfde betekent als volledig NSF/ANSI 401-gecertificeerd voor iedere reductieclaim**.

De resultaten laten wel zien hoe het complete BOROUX Foundation-filter onder de vastgelegde testomstandigheden presteerde voor de acht onderzochte farmaceutische stoffen.

## Coldstream FTO Plus en medicijnresten

Ook het **Coldstream FTO Plus (CF163W)-filterelement** is uitgebreid getest.

Het gepubliceerde prestatierapport bevat resultaten voor **30 stoffen die in het rapport onder de categorie 'Pharmaceuticals' zijn opgenomen**. Hieronder vallen verschillende geneesmiddelen, maar ook andere organische microverontreinigingen.

Een selectie van de daadwerkelijk geteste geneesmiddelen:

| Geteste stof | Concentratie vóór filtratie | Na 3.000 liter | Reductie |
|---|---:|---:|---:|
| Ibuprofen | 418 µg/L | 3,2 µg/L | 99,23% |
| Trimethoprim | 133 µg/L | <0,01 µg/L | >99,99% |
| Naproxen | 182 µg/L | <0,01 µg/L | >99,99% |
| Acetaminophen (paracetamol) | 273 µg/L | <0,01 µg/L | >99,99% |
| Ciprofloxacin | 1.041 µg/L | <0,01 µg/L | >99,99% |
| Sulfamethoxazole | 186 µg/L | <0,01 µg/L | >99,99% |
| Fluoxetine | 1,83 µg/L | <0,01 µg/L | >99,45% |
| Diclofenac | 206 µg/L | <0,01 µg/L | >99,99% |
| Carbamazepine | 1.842 µg/L | <0,01 µg/L | >99,99% |
| Phenytoin | 191 µg/L | <0,01 µg/L | >99,99% |
| Meprobamate | 449 µg/L | 12,6 µg/L | 97,19% |
| Atenolol | 209 µg/L | <0,01 µg/L | >99,99% |

Dit is slechts een selectie. In het rapport staan daarnaast onder andere resultaten voor estrone, estradiol, gemfibrozil en primidone.

Ook hier is de testcapaciteit belangrijk.

De **3.000 liter is het meetpunt van deze laboratoriumresultaten en niet automatisch de geadviseerde gebruiksduur van het filter**. Het prestatiedocument vermeldt voor het FTO Plus-filter een *rated capacity* van **1.500 liter** en adviseert het filter minimaal iedere zes maanden te vervangen.

De laboratoriumtest laat dus zien wat onder de betreffende testomstandigheden bij 3.000 liter werd gemeten. Daaruit moet niet worden geconcludeerd dat de fabrikant een gebruiksduur van 3.000 liter adviseert.

## BOROUX Foundation of Coldstream FTO Plus voor medicijnresten?

Beide filters hebben laboratoriumgegevens waaruit blijkt dat verschillende medicijnresten sterk kunnen worden gereduceerd.

Een directe vergelijking op basis van alleen de percentages is echter niet helemaal zuiver. De gebruikte concentraties, testmethoden, testopstellingen en capaciteiten verschillen.

Wel zijn er duidelijke verschillen in de beschikbare gegevens:

- **BOROUX Foundation** is volgens de NSF/ANSI 401-testmethodiek onderzocht op acht farmaceutische stoffen. De gepubliceerde resultaten vermelden per stof de concentratie vóór en na filtratie en een geteste capaciteit van 200 of 250 gallon per filterelement.
- **Coldstream FTO Plus** heeft een bredere gepubliceerde lijst met resultaten voor 30 stoffen die in het laboratoriumrapport onder de categorie 'Pharmaceuticals' zijn opgenomen. Hieronder bevinden zich verschillende geneesmiddelen. Het prestatierapport bevat metingen bij 3.000 liter. De opgegeven gebruikscapaciteit van het filter zelf is 1.500 liter.

Voor beide geldt daarom hetzelfde uitgangspunt:

**Kijk niet alleen naar het hoogste reductiepercentage, maar ook naar de specifieke stof, de testomstandigheden en de hoeveelheid water waarbij de prestaties zijn onderzocht.**

## Betekenen laboratoriumresultaten dat thuis exact hetzelfde percentage wordt gehaald?

**Nee.**

Laboratoriumtesten zijn waardevol omdat een filter onder gecontroleerde en reproduceerbare omstandigheden wordt onderzocht. Om de prestaties goed te kunnen meten, worden daarbij vastgestelde concentraties van de onderzochte stoffen aan het testwater toegevoegd.

De samenstelling van Nederlands kraanwater is anders en de concentraties medicijnresten die daarin worden aangetroffen zijn doorgaans veel lager.

De daadwerkelijke prestaties en levensduur kunnen onder andere worden beïnvloed door:

- de samenstelling van het kraanwater;
- de concentratie van een bepaalde stof;
- andere stoffen in het water;
- de hoeveelheid water die al door het filter is gegaan;
- de doorstroomsnelheid;
- gebruik en onderhoud.

Een laboratoriumresultaat toont daarom aan wat het filter **onder de beschreven testomstandigheden** heeft gepresteerd. Het is geen garantie dat thuis exact hetzelfde reductiepercentage of dezelfde capaciteit wordt bereikt.

## Waar moet je op letten bij een waterfilter voor medicijnresten?

Let vooral op deze punten:

**1. Welke stoffen zijn daadwerkelijk getest?**<br>
Een test op ibuprofen zegt niet automatisch iets over ieder ander geneesmiddel.<br>
**2. Is het complete filter getest?**<br>
Een algemene eigenschap van actieve kool is minder specifiek dan een laboratoriumtest van het daadwerkelijke filterelement.<br>
**3. Wie heeft de test uitgevoerd?**<br>
Onafhankelijke laboratoriumresultaten geven meer houvast dan alleen een claim van een fabrikant of verkoper.<br>
**4. Tot hoeveel liter is getest?**<br>
Een reductiepercentage is informatiever wanneer ook duidelijk is hoeveel water tijdens de test door het filter is gegaan. Dit is niet automatisch het moment waarop het filter in de praktijk vervangen moet worden.<br>
**5. Gaat het om testen of certificering?**<br>
Getest volgens een NSF/ANSI-standaard en NSF/ANSI-gecertificeerd betekenen niet hetzelfde.<br>

## Is een waterfilter tegen medicijnresten nodig in Nederland?

**Nee. Een aanvullend waterfilter is niet noodzakelijk om Nederlands kraanwater veilig te kunnen drinken.**

Volgens het RIVM vormen medicijnresten op dit moment geen bedreiging voor de Nederlandse drinkwaterkwaliteit. De hoeveelheden die soms in drinkwater worden aangetroffen liggen ver onder concentraties waarbij gezondheidseffecten worden verwacht.

Wie zijn blootstelling aan bepaalde ongewenste stoffen verder wil verminderen, kan wel voor aanvullende filtratie kiezen.

In dat geval adviseren wij vooral te kijken naar **laboratoriumresultaten van het specifieke filter**.

## Conclusie

**Medicijnresten kunnen in zeer kleine hoeveelheden voorkomen in Nederlands kraanwater, maar volgens het RIVM vormen de huidige concentraties geen bedreiging voor de drinkwaterkwaliteit.**

Wie medicijnresten toch verder wil reduceren, kan kiezen voor aanvullende waterfiltratie. Actieve kool en omgekeerde osmose kunnen verschillende geneesmiddelresten reduceren.

Niet ieder filter en niet iedere medicijnrest gedraagt zich echter hetzelfde.

De BOROUX Foundation en Coldstream FTO Plus zijn voorbeelden van filters waarvoor uitgebreide laboratoriumgegevens beschikbaar zijn. BOROUX Foundation is volgens de NSF/ANSI 401-testmethodiek onderzocht op acht farmaceutische stoffen. Voor Coldstream FTO Plus zijn resultaten gepubliceerd voor 30 stoffen die in het laboratoriumrapport onder de categorie 'Pharmaceuticals' zijn opgenomen, waaronder verschillende geneesmiddelen.

Daarom kijken we liever naar **daadwerkelijke laboratoriumresultaten per stof** dan naar de algemene claim dat een waterfilter 'medicijnresten verwijdert'.



> **VEELGESTELDE VRAGEN** 

>**Zitten er medicijnresten in Nederlands kraanwater?**<br>
Ja. Soms worden zeer kleine hoeveelheden medicijnresten of afbraakproducten in Nederlands drinkwater aangetroffen. Volgens het RIVM liggen deze concentraties ver onder niveaus waarbij gezondheidseffecten voor mensen worden verwacht.

>**Is Nederlands kraanwater vanwege medicijnresten ongezond?**<br>
Nee. Volgens het RIVM vormen medicijnresten op dit moment geen bedreiging voor de Nederlandse drinkwaterkwaliteit.

>**Kan actieve kool medicijnresten uit water filteren?**<br>
Ja. Actieve kool kan verschillende organische microverontreinigingen, waaronder bepaalde medicijnresten, reduceren. De effectiviteit verschilt per stof en per filter.

>**Kan omgekeerde osmose medicijnresten verwijderen?**<br>
Ja. Omgekeerde osmose kan veel opgeloste microverontreinigingen sterk reduceren. De daadwerkelijke prestaties verschillen per stof en systeem.

>**Filtert BOROUX Foundation medicijnresten?**<br>
Ja. BOROUX Foundation is door IAPMO R&T Lab volgens de NSF/ANSI 401-testmethodiek onderzocht op acht farmaceutische stoffen. De gepubliceerde resultaten laten sterke reducties zien voor de onderzochte stoffen.<br>
De testcapaciteit van 200 of 250 gallon betekent niet dat het filter daarna automatisch vervangen moet worden. De testconcentraties en omstandigheden verschillen van Nederlands kraanwater en de werkelijke levensduur is afhankelijk van de watersamenstelling en het gebruik.

>**Filtert Coldstream FTO Plus medicijnresten?**<br>
Ja. Voor het Coldstream FTO Plus CF163W-filter zijn laboratoriumresultaten gepubliceerd voor verschillende geneesmiddelen. Bij het meetpunt van 3.000 liter werden voor veel van de onderzochte geneesmiddelen reducties van meer dan 99% gemeten.<br>
De 3.000 liter is een meetpunt uit de laboratoriumtest en niet de geadviseerde gebruiksduur. De opgegeven gebruikscapaciteit van het filter is 1.500 liter.

>**Verwijdert ieder zwaartekrachtfilter medicijnresten?**<br>
Nee. De werking wordt vooral bepaald door het gebruikte filterelement en niet door het feit dat water door zwaartekracht door het systeem stroomt. Kijk daarom naar testresultaten van het specifieke filter.

>**Is een waterfilter nodig vanwege medicijnresten?**<br>
Nee. Nederlands kraanwater kan volgens het RIVM veilig worden gedronken. Een aanvullend filter is een persoonlijke keuze wanneer je bepaalde ongewenste stoffen verder wilt reduceren.

## Bronnen

- [RIVM: Medicijnen en het milieu](https://www.rivm.nl/medicijnen-en-het-milieu)
- [RIVM: Hoe komen medicijnen in het milieu terecht?](https://www.rivm.nl/medicijnen-en-het-milieu/hoe-komen-medicijnen-in-het-milieu-terecht)
- [RIVM: Effecten op drinkwater en drinkwaterbronnen](https://www.rivm.nl/medicijnen-en-het-milieu/effecten-op-drinkwater-en-drinkwaterbronnen)
- [RIVM: Medicijnresten en waterkwaliteit, een update](https://www.rivm.nl/publicaties/medicijnresten-en-waterkwaliteit-update)
- [BOROUX Foundation: overzicht onafhankelijke laboratoriumtesten](https://boroux.com/pages/what-does-boroux-foundation-filter-remove)
- [IAPMO R&T Lab: BOROUX Foundation NSF/ANSI 401 Group 1](https://www.alternatievemiddelen.nl/wp-content/uploads/2025/05/Testrapport-BOROUX_-_Pharma-GI.pdf)
- [IAPMO R&T Lab: BOROUX Foundation NSF/ANSI 401 Group 2](https://www.alternatievemiddelen.nl/wp-content/uploads/2025/05/Testrapport-BOROUX_-_Pharma-G2.pdf)
- [IAPMO R&T Lab: BOROUX Foundation NSF/ANSI 401 Group 3](https://www.alternatievemiddelen.nl/wp-content/uploads/2025/05/Testrapport-BOROUX_-_Pharma-G3.pdf)
- [Coldstream FTO Plus CF163W: Performance Data Sheet](https://www.alternatievemiddelen.nl/wp-content/uploads/2026/10/Coldstream-FTO-PLUS-filterelementen_testrapport.pdf)

# British Berkefeld stopte met dealers: zo draait jouw systeem door

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/british-berkefeld-alternatief/

Het merk bestaat nog, maar verkoopt niet meer via (online)winkels. De Coldstream FTO PLUS past in dezelfde behuizing en filtert meer. Het eerlijke overstapverhaal.

## Wat er veranderde

British Berkefeld bestaat nog gewoon; het bedrijf besloot alleen enkele jaren geleden om te stoppen met verkoop via dealers en alles zelf te gaan verkopen vanuit Engeland. Voor Nederlandse eigenaren betekende dat: geen winkel meer die je systeem kent, de filterelementen standaard op voorraad heeft met een snelle levering, geen vast aanspreekpunt meer en even meedenkt als er iets is. Terwijl juist de rvs-behuizing van een Berkefeld nog tientallen jaren mee kan.

## De overstap die klanten al maakten

Alternatievemiddelen.nl heeft de eigen Berkefeld-klanten daarom stap voor stap omgezet naar het element dat wél gewoon leverbaar bleef: de keramische **Coldstream FTO PLUS**, uit de Engelse fabriek die ook de beroemde ProOne-elementen maakte. Die past in dezelfde behuizing, en de testrapporten laten zien dat hij meer verontreinigingen reduceert dan de British Berkefeld filters (Ultra Sterasyl en Ultra Fluoride), waaronder direct fluoride en je dus geen keuze hoeft te maken uit twee varianten. Het overstappen is letterlijk: oude elementen eruit, Coldstream erin.

## Wat je behoudt en wat je wint

Je behoudt je systeem, je kraantje en je plek op het aanrecht. Je wint aan eenvoud: je hoeft geen keuze meer te maken tussen varianten en het filtert dus ook direct fluoride. Ook hoeven de Coldstream filters niet geprimed (startklaar maken) te worden, net zoals je dat gewend bent bij de British Berkefeld filters (Ultra Sterasyl en Ultra Fluoride).  En met een vast ritme van 1.500 liter of zes maanden per element voor de vervanging, ben je ook al bekend. En kijk je naar de prijs, dan is de Coldstream FTO PLUS filter, met direct fluoride reductie, ook nog een stuk goedkoper dan de variant van British Berkefeld. Mooi meegenomen dus! De handleidingen voor de overstap staan in [de bieb van de winkel](https://www.alternatievemiddelen.nl/handleidingen-coldstream-fto-plus-filters-en-pure-filters-waterfilters/?utm_source=helder&utm_medium=companion&utm_campaign=poc); kom je er niet uit, dan kijkt Tom per WhatsApp gewoon even mee.

> **In het kort.** British Berkefeld stopte met dealers, jouw systeem hoeft nergens heen. De Coldstream FTO PLUS past erin, filtert meer (ook direct fluoride), vraagt geen primen en is gewoon op voorraad bij Alternatievemiddelen.nl die weet welke waterfilter jij hebt.

# Welke waterfilter kopen? Berkey, BOROUX of Pure Filters

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/welk-waterfilter-kopen/

De drie kwaliteitsmerken die overbleven na alle veranderingen in de waterfilter wereld, eerlijk naast elkaar: inhoud, elementen, kosten per jaar en voor wie ze passen. Met actuele voorraad.

## Eerst de eerlijke vraag: waarvoor?

Nederlands kraanwater voldoet aan de wettelijke normen. Een zwaartekrachtfilter koop je als extra stap bovenop die basiskwaliteit, voor de smaak, of omdat je zelf wilt bepalen wat er nog in je water zit. Is dat jouw uitgangspunt, dan zijn dit de drie kwalitatieve merken die er anno nu toe doen.

## De drie merken

**Berkey** waterfilters zijn op dit moment nog gewoon verkrijgbaar met originele Black Berkey filterelementen.  In de nabije toekomst wordt verwacht dat dit gaat veranderen en de Berkey waterfilters standaard geleverd gaan worden met Phoenix Gravity New Millennium Edition elementen. Dat verandert de vervangingsinterval van de filters en maakt ze ook minder krachtig. Op dit moment zijn ze dus nog te krijgen in originele staat. De Go (1 liter), Travel (5,6 liter), Big (8,5 liter), Royal (12,3 liter), Imperial (17 liter) en Crown (22,7 liter) zorgen voor een ruim assortiment, voor elke situatie passend dus.

**BOROUX** met de BOROUX Foundation filters is de voortzetting van de originele zwarte koolstofelementen: dezelfde basisformule als de Black Berkey filters, met een geadviseerde levensduur van maximaal drie jaar per set (op basis van Nederlands kraanwater en gemiddeld gebruik. **Let op!** Dit betreft dus een praktische richtlijn en geen vaste vervangingstermijn). De Compact (6,8 liter) past in de meeste keukens; de grote Legacy (11,4 liter) is er voor gezinnen, en beide zijn er ook in wit, zwart en saliegroen. Fluoride filteren vraagt voor aanvullende ProActive filterelementen. Elementen moeten geprimed worden (Alternatievemiddelen.nl doet het desgewenst voor je, maar een automatische primer pomp is nog veel makkelijker en een echte aanrader).

**Pure Filters** bouwt op het keramische Coldstream FTO PLUS element uit Engeland: geen primen, fluoride-reductie inbegrepen, elke zes maanden of 1.500 liter wisselen. De Voyager (6 liter), Home (9 liter) en Family (12 liter) dekken elk huishouden; instappen is goedkoper, de elementen wisselen vaker.

Kort gezegd: Berkey (op dit moment nog) en BOROUX winnen op levensduur, Berkey op het ruime assortiment, BOROUX op mogelijkheden wat betreft kleur, Pure Filters op gemak en instapprijs. Voor alle drie geldt: testrapporten per stof staan gewoon online.

## En British Berkefeld, ProOne en vervanging bij Berkey?

Het vertrouwde rijtje van een paar jaar terug bestaat niet meer als dusdanig. [British Berkefeld stopte met dealerverkoop](/gids/british-berkefeld-alternatief/), [ProOne verdween na een overname](/gids/proone-alternatief-coldstream/) en [Black Berkey elementen zijn niet meer los leverbaar](/gids/black-berkey-alternatief/). Bestaande systemen van deze merken draaien echter gewoon door op de elementen van nu (BOROUX Foundation en Coldstream FTO PLUS); de links hierboven vertellen per merk hoe.

## Waar je op rekent

Kijk naar drie getallen: de aanschaf van de waterfilter, de elementkosten per jaar, en de inhoud: reken ruwweg twee liter bakinhoud per gezinslid als dagelijkse buffer. En kies op testrapporten per stof, niet op beloften. Twijfel je tussen de maten? De [keuzehulp](/keuzehulp/) rekent het voor je uit.

# Hoe werkt een zwaartekrachtfilter (zonder kraanaansluiting)?

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/hoe-werkt-een-zwaartekrachtfilter/

Geen loodgieter, geen stroom: een zwaartekrachtfilter werkt op zwaartekracht. Zo zit het systeem in elkaar en dit mag je ervan verwachten.

## Zwaartekracht doet het werk

Een zwaartekrachtfilter (ook wel aanrechtfilter) zijn twee bakken op elkaar. Je schenkt (kraan)water in de bovenste bak met daarin de filters, de zwaartekracht drukt het door de filterelementen, en onderin tap je het gefilterde water via het kraantje. Geen aansluiting op de waterleiding, geen stroom, geen loodgieter: neerzetten en schenken.

## Het element is het filter

Alles wat het systeem doet, gebeurt in de elementen: samengeperste koolstof of keramiek waar het water doorheen sijpelt. Hoeveel een element tegenhoudt verschilt per merk en per stof; serieuze fabrikanten leveren daar testrapporten bij met reductiepercentages per stof. Meer filterelementen in dezelfde behuizing betekent vooral: sneller filteren, niet beter filteren.

## Primen: de stap die iedereen vergeet

Nieuwe zwarte koolstof elementen (van bijvoorbeeld Berkey en BOROUX) moeten eerst 'geprimed' worden: doorspoelen onder lichte druk tot de poriën vol water staan in plaats van lucht. Sla je dat over, dan loopt het systeem tergend langzaam of niet door en denk je dat het filter kapot is. Instrumenten, uitleg en handleiding worden natuurlijk bijgeleverd; reken op maximaal vijf minuten per element. Eventueel zijn er handige optionele hulpmiddelen bij te bestellen, een echte aanrader: BOROUX Automatische Filter Primer Pomp (elektrisch). Bij witte keramische elementen (zoals bijvoorbeeld Coldstream FTO PLUS) is primen niet nodig, dat doet hij zelf (volzuigen). Hou er wel rekening mee dat dit, in het begin, tot wel 24 uur kan duren voordat er water doorheen gaat. 

## Wat je ervan mag verwachten

Reken op een doorlooptijd van een paar liter per uur per filter set: als voorbeeld, je vult de bovenste bak en een uur later staat er gefilterd water. Daarom heeft een huishouden aan een waterfilter van 6 tot 12 liter meestal genoeg: het systeem werkt terwijl jij iets anders doet. Bij zwarte koolstof elementen (van bijvoorbeeld Berkey en BOROUX) geldt: des te beter het primen is gelukt, des te beter lopen ze door. Dit kan per filter dus verschillen en is heel normaal. Bij witte keramische elementen (zoals bijvoorbeeld Coldstream FTO PLUS) is de snelheid constant en wel wat langzamer dan bij zwarte koolstof filters.

# Hoe vaak moet je een filterelement vervangen?

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/filterelement-vervangen/

Uitleg over de levensduur, een advies per merk en per filterelement, hoe je eventueel merkt dat vervanging nodig is en een simpele manier om het bij te houden.

## Er is geen universele vervangperiode

De daadwerkelijke levensduur van de filters is namelijk afhankelijk van verschillende factoren, zoals: de kwaliteit van het water, de aanwezige verontreinigingen en hun concentraties, het dagelijkse waterverbruik, de stoffen die je specifiek wil filteren en de opbouw van de filter. Fabrikanten geven vaak een algemene vervangingsaanbeveling, gebaseerd op een brede groep gebruikers en waterkwaliteiten. In de praktijk kan de optimale vervangingsperiode per gebruiker verschillen.
Op basis van ervaringen met Nederlands kraanwater adviseert Alternatievemiddelen.nl tegenwoordig als volgt (bij gemiddeld gebruik en het gebruik van kraanwater): **Black Berkey filters**: vervanging van de filters na **maximaal** drie jaar, **BOROUX Foundation Black filters**: vervanging van de filters na **maximaal** drie jaar, **Phoenix Gravity New Millennium Edition filters**: vervanging van de filters na **maximaal** één jaar, **Coldstream FTO PLUS filters**: vervanging van de filters na **maximaal** 6 maanden, **Berkey PF-2 fluoride filters**: vervanging van de filters na **maximaal** één jaar en **BOROUX ProActive fluoride filters**: vervanging van de filters na **maximaal** één jaar. Dit betreft dus een praktische richtlijn en geen vaste vervangingstermijn. Gebruik je water met hogere concentraties aan bepaalde verontreinigingen (bijvoorbeeld water uit andere bronnen), heb je een hoog waterverbruik of wil je maximale zekerheid behouden voor specifieke stoffen, dan kan je er beter voor kiezen de filters eerder te vervangen. Wil je exact bepalen wanneer vervanging nodig is, dan kan alleen periodieke analyse van het gefilterde water uitsluitsel geven.
**Let op**: de testresultaten en maximale capaciteiten verschillen per verontreiniging. Raadpleeg hiervoor altijd de meest actuele informatie en testresultaten van elk merk.

## Zo merk je dat het eerder tijd is

Het eerste signaal is traagheid: de bovenste bak loopt merkbaar langzamer leeg. Bij de zwarte filters (Black Berkey, BOROUX Foundation en Phoenix Gravity New Millennium Edition) zou het opnieuw primen (verzadigen met water) ervoor moeten zorgen dat ze weer goed gaan doorlopen. Mocht dat niet helpen, dan zou een schoonmaakbeurt (weer gevolgd door primen) voor een betere doorloop moeten zorgen. Bij keramische elementen (Coldstream FTO PLUS en ProOne) hoef je alleen schoon te maken en dat zou de snelheid weer wat moeten verhogen. Schoonmaken doe je door de filters even af te spoelen onder een koude kraan en dan licht op te schuren met een schuursponsje. Helpt dit allemaal niet, dan is dit dus een signaal dat vervanging aan de orde is. Hou natuurlijk ook altijd de smaak van het gefilterde water in de gaten, want die geeft natuurlijk de beste indicatie of er vervangen moet worden. 

## De handigste gewoonte

Koppel het vervangen aan een vast moment, bijvoorbeeld het voorjaar en schrijf de plaatsingsdatum met watervaste stift op de doos van het filterelement. Een notitie in de agenda is natuurlijk ook handig en wie heeft er tegenwoordig geen telefoon. Meer administratie is er niet. Hieronder zie je alle filters (met hun actuele voorraad status) die momenteel beschikbaar zijn.

# Wat doet een douchefilter en wanneer is het zinvol?

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/douchefilter-zinvol/

Wat een douchefilter wel en niet doet, hoe vaak het patroon eruit moet en welke filter er op voorraad is.

## Wat een douchefilter wel doet

Een douchefilter schroef je tussen de kraan en de doucheslang of tussen een aansluitstang en douchekop. Het filter vermindert onder meer chloor(bij)producten en eventuele andere chemicaliën in het douchewater. Binnenin werkt een mengsel van een hoogwaardige koper-zinklegering en calciumsulfiet om chemicaliën te neutraliseren voordat het je huid en haar bereikt. Deze ingrediënten staan ook bekend om reductie van kalkaanslag, maar hierop maakt het merk geen claim. Het resultaat is schoner, zachter water dat vanaf de eerste douchebeurt merkbaar zachter aanvoelt. Het is een kleine ingreep met een kleine prijs, dus proberen is de snelste manier om het voor jouw situatie te weten.

## Wat een douchefilter niet doet

Het water waarmee je doucht kan evenveel verontreinigingen bevatten als ongefilterd drinkwater. Een douchefilter gebruik je niet als drinkwater filter. Een douchefilter richt zich op enkele verontreinigingen, waardoor het douchen aangenamer en zachter wordt. Chemicaliën in je douchewater kunnen namelijk droog haar en een droge huid veroorzaken. Wie een groter aantal verontreinigingen wil verminderen om het als drinkwater te gebruiken zit bij een gewone (zwaartekracht)waterfilter, niet bij een douchefilter. 

## Onderhoud

Het patroon is na ongeveer een half jaar verzadigd en vervang je in een minuut, zonder gereedschap. Douche je heel vaak op een dag, dan zal de vervanging meer richting 3 maanden zijn. Zet er een herinnering voor in jouw agenda, of schrijf het op de douchefilter met watervaste stift.

# Waterfilter schoonmaken en onderhouden in 5 stappen

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/waterfilter-onderhoud/

Een rvs-zwaartekrachtfilter gaat tientallen jaren mee, als je hem goed behandelt. Het onderhoudsritme, de schoonmaakstappen en de onderdelen die slijten.

## Het ritme

Een rvs-zwaartekrachtfilter gaat tientallen jaren mee; het onderhoud is licht maar wil ritme. Wekelijks: niets. Maandelijks: de bakken omspoelen. Per 3 tot 6 maanden: de grote beurt (zie hieronder), een kwartier werk.

## De grote beurt in 5 stappen

1. Tap het systeem leeg en haal de bakken uit elkaar.
2. Was beide bakken en de kleine onderdelen met warm water en mild afwasmiddel; geen schuurmiddel op rvs, geen vaatwasser. Altijd goed naspoelen.
3. **Filterelementen schoonmaken**: **A. Zwarte koolstofelementen (Black Berkey of BOROUX Foundation)**: afspoelen onder een koude kraan en licht op schuren met een schuursponsje. Daarna weer primen (verzadigen met water), zie ook handleiding.  **B. Keramische witte elementen (Coldstream FTO PLUS)**: boen de buitenwand schoon onder stromend koud water met een zachte borstel of schuursponsje tot de lichte kleur terugkeert (dit mag eventueel ook maandelijks).
4. Kalkaanslag in de bakken? Een scheut natuurazijn in warm water lost het op; even laten staan en daarna goed naspoelen.
5. Controleer de rubbers en het kraantje op slijtage, zet alles handvast (niet overdrijven dus met vastdraaien) in elkaar en vul de bovenste bak weer.

## De onderdelen die slijten

Niet het rvs maar de kleine delen bepalen de levensduur: het kraantje, de rubberen ringen en de blokkeerpluggen. Ze kosten een paar euro tot een paar tientjes en zijn los verkrijgbaar bij Alternatievemiddelen.nl. [Natuurlijk moeten de filters ook een keer vervangen worden](/gids/filterelement-vervangen/). Vertrek je op vakantie en neem je de waterfilter mee of vervoer je de waterfilter, zet de filters in de bovenste bak even goed vast of haal ze eruit voor de rit. Dit voorkomt schade en dus teleurstellingen tijdens de reis.

# Water filteren op reis en op de camping

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/waterfilter-op-reis/

Van drinkfles met filterelement tot compact reissysteem: zo drink je onderweg water waar je van op aan kunt.

## De fles die filtert

Voor onderweg, op de camping of gewoon in de sporttas is een drinkfles met ingebouwd filterelement de lichtste oplossing. Je vult hem bij elke kraan en het element filtert terwijl je drinkt. Het filterelement in de fles vervang je los, de fles zelf gaat jaren mee.

## Het systeem dat meereist

Wie met de camper reist, op een seizoensplaats staat of een vakantiehuis heeft, neemt een compact zwaartekrachtsysteem mee. De kleinste waterfilters van zo'n 6 liter werken overal: geen aansluiting, geen stroom. Tip: ga je ermee rijden, zet de filters in de bovenste bak even goed vast of haal ze eruit voor de rit. Dit voorkomt schade en dus teleurstellingen tijdens vakantie. 

## Backpacken en met de rugzak op pad

Ga je reizen met alleen een rugzak, dan is ruimte en gewicht een belangrijke overweging. Toch is een waterfilter een must-have voor in jouw rugzak. Hiervoor is de Go Berkey Kit ideaal. Een RVS drinkbeker van ongeveer 1 liter, inclusief bovenbakje met een origineel Black Berkey filter erin. Compact in elkaar te schuiven en ook niet zwaar. Geniet overal van zuiver water.

## Een eerlijke grens

Deze filters zijn gemaakt voor kraanwater en helder leidingwater met wisselende smaak en samenstelling, zoals je dat op reis tegenkomt. Voor oppervlaktewater of bronnen waarvan je de veiligheid niet kent, gelden de opgaven en beperkingen van de fabrikant per element: lees die vóór vertrek, niet erna.

# Is kraanwater filteren nodig in Nederland?

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/kraanwater-filteren-nodig/

Het eerlijke antwoord: nee, nodig is het niet. Waarom mensen het toch doen, wat de metingen zeggen en wanneer een filter iets toevoegt.

## Het korte antwoord: nee

Nederlands kraanwater hoort bij het beste van de wereld en voldoet aan de wettelijke normen. Het RIVM en de drinkwaterbedrijven zeggen het zonder er doekjes om te winden: “een thuisfilter is in Nederland niet nodig”. Een winkel die waterfilters verkoopt en dus met dat antwoord opent, is je geen knollen voor citroenen aan het verkopen. Precies daarom staat het hier.

## Waarom mensen tóch filteren

De eerlijke redenen uit de praktijk: een verbetering van de smaak (verontreinigingen en dus smaak verschillen per regio), de wens om zelf een extra buffer te hebben bovenop de door de overheid gestelde normen, oude binnenleidingen in huis, etc. of gewoon: zelf de regie houden. De discussie over stoffen als PFAS,  microplastics en de toename van medicijnresten en pesticiden laat bovendien zien dat normen geen eindpunt zijn maar een momentopname; wie daar niet op wil wachten, filtert zelf bij.

## Als je het doet, doe het dan meetbaar

Kies een waterfilter waarvan de fabrikant per stof laat zien wat het doet, in testrapporten met reductiepercentages en een testnorm erbij. Vermijd alles wat met angst verkoopt of met beloften zonder cijfers. En reken vooraf de kosten per jaar uit: een filter dat je niet onderhoudt of vervangt, kan slechter zijn dan geen filter.

# Waterfilter noodpakket: zo stel je je watervoorraad veilig

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/waterfilter-noodpakket/

De overheid adviseert een noodvoorraad van minimaal drie dagen. Een waterfilter noodpakket zorgt ervoor dat je ook bij stroomuitval of vervuiling veilig drinkwater hebt. In dit artikel lees je welke onderdelen je nodig hebt en hoe je het eenvoudig samenstelt.

## Waarom een waterfilter noodpakket?

De overheid adviseert huishoudens om minimaal drie dagen voor te bereiden op noodsituaties zoals stroomuitval, overstromingen of vervuiling van de drinkwaterleiding. Water is daarbij het meest kritieke item. Een groot voordeel van een zwaartekrachtfilter boven puur flessenwater is dat je niet eindeloos ruimte hoeft in te leveren op je voorraad. Je filtert gewoon kraanwater, regenwater of oppervlaktewater dat je veilig hebt opgevangen.

## Wat hoort er in een waterfilter noodpakket?

Een compleet noodpakket bestaat uit een paar vaste onderdelen die je samen kunt stellen. De basis is een waterfilter op zwaartekrachtwerking. Dit systeem heeft geen stroom nodig en werkt volledig mechanisch. Je giet het water in de bovenste tank en het filtert vanzelf naar de onderste tank.

Naast de waterfilter zelf heb je extra filterelementen nodig. Bij een noodgeval kan de filtercapaciteit snel op zijn, zeker als je ook water wilt koken of het voor meer doeleinden gebruikt. Houd altijd minimaal één set reserve filterelementen aan. Voor specifieke verontreinigingen zoals fluoride of arsenicum kun je aanvullende elementen toevoegen. In noodsituaties adviseren we deze te gebruiken.

Een onderhouds- en schoonmaakkit is onvermijdelijk. Na langere opslag of bij gebruik van troebel water moet je het element regelmatig reinigen. Een speciale filterborstel of schuursponsje houden de levensduur van je element maximaal. Ook kleine reserve onderdelen hebben liggen, zorgt ervoor dat je altijd weer door kan.

Tot slot heb je schone opvangmogelijkheden nodig. Glazen drinkflessen of een karaf zijn ideaal om het gefilterde water direct te bewaren. Vermijd plastic flessen die al langere tijd in de kast hebben gestaan, omdat deze o.a. kunnen uitdrogen of geurtjes opnemen.

## Hoe stel je het noodpakket samen?

Kies een systeem dat past bij je huishoudelijke omvang. Voor één of twee personen volstaat een compact model. Voor gezinnen kies je een grotere variant. Heb je een Black Berkey-systeem? Dan is BOROUX de opvolger met exact dezelfde filterformule. Alternatievemiddelen.nl is de enige dealer van Europa voor deze merknaam. De overstap is naadloos en de prestaties blijven gelijk.

Als je eerder een ProOne-systeem of een British Berkefeld-filter in huis hebt, weet dan dat deze merken hun dealeractiviteiten hebben stopgezet. De bestaande systemen draaien gewoon door op het zeer krachtige Coldstream FTO PLUS element. Dit element komt uit een Engelse fabriek en is de standaard vervanger voor beide merken. Wij leveren dit element natuurlijk ook.

## Onderhoud en opslag

Bewaar je noodpakket op een koele, droge plek. Controleer jaarlijks of de rubberen afdichtingen nog soepel zijn en of de filterelementen niet beschadigd zijn. Een Berkey of BOROUX element dat langere tijd niet gebruikt is, kun je het beste opnieuw activeren (primen) voordat je het inzet. De priming button (bruin rubber ringetje), PrimeRite (blauwe tuitje), de handmatige primer of de automatische primer helpt je hierbij. Voor meer uitleg over het werken met een zwaartekrachtfilter verwijzen we naar [hoe werkt een zwaartekrachtfilter](/gids/hoe-werkt-een-zwaartekrachtfilter/).

## Testrapporten en prestaties

Onafhankelijke testrapporten tonen dat de keramische en koolstofelementen in deze systemen o.a. zware metalen, pesticiden, bacteriën, medicijnresten, microplastics, virussen en PFAS aanzienlijk reduceren (van 90 tot 99,9%). De exacte percentages variëren per stof en elementtype. Raadpleeg altijd de actuele certificaten van de fabrikant voor de specifieke meetresultaten.

> **In het kort.** Een waterfilter noodpakket bestaat uit een zwaartekrachtfilter, reserve-elementen, een schoonmaakkit en opvangmogelijkheden. Het werkt zonder stroom, bespaart ruimte ten opzichte van flessenvoorraad en is direct inzetbaar bij stroomuitval of vervuiling. Controleer jaarlijks je voorraad en bewaar de onderdelen droog.

# Regenwater drinkbaar maken: zo filter je het veilig

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/regenwater-drinkbaar-maken/

Regenwater opvangen is duurzaam, maar niet direct geschikt voor consumptie. Ontdek welke stappen en filterelementen nodig zijn om het veilig te maken voor drinkgebruik, met meetbare reductiepercentages en praktische tips voor off-grid wonen.

## Is regenwater direct drinkbaar?

Water dat uit de lucht valt, is in principe schoon. Zodra het echter je dak raakt, pakt het stof, vogelpoep, bladeren en restanten van dakbedekking op. Dat maakt het niet geschikt voor direct drinkgebruik. Voor tiny houses, off-grid wonen of noodgevallen is een gecontroleerde zuivering daarom essentieel.

## Stap één: grove filtering en eerste spoeling

Begin altijd met een voorfilter of zeef. Dit vangt bladeren, takjes en grove deeltjes op voordat het water in je opslagtank of filtersysteem komt. Veel daken hebben roosters in hun goten dergelijke grove delen tegenhouden. Tip: laat het water daarna door een stukje oud textiel gaan, voor het tegenhouden van kleinere deeltjes. Of gebruik een andere voorfilter. Dit beschermt je filterelementen tegen verstopping en verlengt de levensduur aanzienlijk.

## Stap twee: uitgebreide reiniging met een zwaartekrachtfilter

Regenwater kan allerlei verontreinigingen bevatten, maar dus ook sporen van luchtvervuiling, zoals PFAS, pesticiden of zware metalen. Gebruik bij voorkeur een zwaartekrachtfilter. Deze werken zonder stroom en drukken het water langzaam door een poreus element. Een goede zwaartekrachtfilter vangt deze verontreinigingen namelijk al volledig op. In onafhankelijke testrapporten tonen deze elementen vaak reducties tussen de 90 en 99 procent voor specifieke verontreinigingen, afhankelijk van de concentratie en doorstroomsnelheid. Controleer altijd het specifieke testrapport van het element voor de exacte reductiepercentages per stof. En het is zeker te adviseren om aanvullende fluoride filters te gebruiken bij water uit andere bronnen dan kraanwater.

In de meeste merken zwaartekracht waterfiltersystemen kunnen dezelfde filterelementen worden geplaatst (je bent dus merkonafhankelijk in een bestaande zwaartekracht waterfilter wat betreft filters). BOROUX is de opvolger van Berkey met dezelfde formule voor de filterelementen en Alternatievemiddelen.nl is de enige dealer van Europa. Ook het beroemde ProOne G2.0 element heet in het echt Coldstream FTO PLUS en komt uit een Engelse fabriek; Alternatievemiddelen.nl levert het. Als voorbeeld dus: British Berkefeld stopte met dealerverkoop, maar bestaande systemen draaien gewoon door op Coldstream FTO PLUS. Deze elementen zijn uitermate geschikt voor deze stap van regenwaterzuivering.

## Praktische tips voor opslag en onderhoud

- Gebruik bij voorkeur donkere, gesloten tanks om algenvorming te voorkomen.
- Reinig je dakgoten minimaal twee keer per jaar.
- Spoel je filterelementen regelmatig af volgens de instructies om de doorstroom te behouden.
- Vervang elementen op tijd; een verstopt of verouderd filter werkt niet meer betrouwbaar.

> **In het kort.** Regenwater is niet direct drinkbaar door vervuiling van het dak. Een veilige keten bestaat uit grove voorfiltering, reductie via een zwaartekrachtfilter voor o.a. PFAS, pesticiden, zware metalen en andere verontreinigingen. Gecertificeerde elementen tonen in openbare testrapporten reducties van 90 tot 99,9999% voor vele huidige voorkomende verontreinigingen.

# Waterfilter of waterontharder? Wat is het verschil?

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/waterfilter-of-waterontharder/

Je hoort de termen vaak door elkaar gebruiken, maar ze lossen twee verschillende problemen op. Een waterfilter zuivert je drinkwater van verontreinigingen, terwijl een waterontharder kalk uit het leidingwater haalt om mineralen aanslag in leidingen en apparaten te voorkomen. Lees hier hoe je kiest wat bij jouw situatie past.

## Wat doet een waterfilter?

Een waterfilter is bedoeld voor je drinkwater. Het verwijdert stoffen die de smaak, geur of kwaliteit van het water beïnvloeden, zoals bijvoorbeeld chloor, lood, pesticiden, medicijnresten, microplastics en PFAS. Hoe goed een filter werkt, hangt af van het type filterelement en de certificering. Betrouwbare systemen laten hun prestaties testen volgens openbare normen zoals NSF/ANSI 42, 53 en 401. In deze testrapporten staan de reductiepercentages per stof vermeld. Een goede zwaartekrachtfilter verwijdert bijvoorbeeld meer dan 99 procent van chloor en meer dan 95 procent van lood. Voor PFAS gelden vaak reducties van meer dan 99 procent. De exacte cijfers vind je altijd in het bijbehorende testrapport van de fabrikant.

## Wat doet een waterontharder?

Een waterontharder richt zich op hard leidingwater. Hard water bevat veel calcium en magnesium. Deze mineralen zijn onschuldig voor je gezondheid en zelfs broodnodig voor jouw lichaam, maar ze vormen wel kalkafzettingen in leidingen, verwarmingselementen, wasmachines en douchekoppen. De meeste waterontharders werken met een ionenwisselaar: calcium- en magnesiumionen worden vervangen door natriumionen (zouten). Het water wordt hierdoor zachter, maar de samenstelling van je drinkwater verandert wat betreft verontreinigingen niet. Een waterontharder verbetert dus niet de smaak of de zuiverheid van je drinkwater. Het is een systeem voor de hele woning of voor specifieke plaatsen zoals de wasmachine en de douche.

## Kalk of verontreinigingen? Kies op basis van je vraag

De keuze hangt af van wat je wilt bereiken. Wil je beter water wat betreft smaak en gezondheid en dus bescherming tegen verontreinigingen uit het drinkwaternet? Dan kies je voor een waterfilter. Heb je last van kalkaanslag op je kraan, in de douche of op je kleding na het wassen? Dan is wellicht een waterontharder de juiste stap. Veel huishoudens combineren soms beide systemen: een ontharder voor het hele huis en een zwaartekrachtfilter voor het drinkwater. Let op: als de waterontharder dus werkt met natriumionen (zouten), dan kan dit effect hebben op de filterelementen in jouw zwaartekracht waterfilter. Deze zouten kunnen namelijk samen klonteren en het filterelement verstoppen. De doorstroom wordt hierdoor minder of stopt helemaal. Hierdoor moet je de filterelementen dus vroegtijdig vervangen. De ene waterontharder doet dat meer dan de andere. TIP: Vaak kan je echter water aftappen voor de waterontharder, gebruik dit water dan voor de waterfilter.

## Zwaartekrachtfilter of kraanfilter?

Als je kiest voor een waterfilter, zijn er verschillende uitvoeringen. Een zwaartekrachtfilter werkt zonder stroom of waterdruk. Het water druipt vanzelf door het filterelement en verzamelt zich in een onderbak. Dit systeem is ideaal als je flexibel wilt zijn of geen aansluiting bij de kraan wilt (een aansluiting op een kraan geeft vaak ook minder filterprestaties). Voor wie op zoek is naar een opvolger van het oorspronkelijke Berkey-systeem: BOROUX gebruikt dezelfde formule en Alternatievemiddelen.nl is de enige dealer van dit merk in Europa. En merk op dat het beroemde ProOne G2.0 filterelement in het echt Coldstream FTO PLUS heet en uit een Engelse fabriek komt; Alternatievemiddelen.nl levert ook dit element. British Berkefeld stopte met dealerverkoop, maar bestaande systemen draaien gewoon door op Coldstream FTO PLUS. Beide merken werken volgens hetzelfde zwaartekrachtprincipe en leveren gecertificeerde filterelementen. En je kan ze plaatsen in bijna alle bestaande zwaartekracht waterfilters, dus ook van andere merken.

> **In het kort.** Een waterfilter zuivert je drinkwater van verontreinigingen zoals chloor, lood, microplastics en PFAS, met reductiepercentages die staan in openbare testrapporten. Een waterontharder verwijdert kalk uit het leidingwater om apparaten te beschermen, maar verandert niets aan de drinkwaterkwaliteit. Kies op basis van je vraag: zuiveren of onthouden van aanslag. Voor drinkwater is een zwaartekrachtfilter vaak de meest praktische en flexibele oplossing.

# Douchefilter zonder ProOne: wat nu wel?

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/douchefilter-zonder-proone/

De ProOne ProMax-lijn is uitverkocht. Dit artikel legt uit waarom dat zo is, wat de alternatieven zijn en waarom de overstap naar het BOROUX douchefilter vaak de meest logische stap is. Je leest hoe een douchefilter werkt, wat je er wel en niet mee bereikt, en waar je op moet letten bij aankoop.

## Waarom is de ProOne ProMax-lijn uitverkocht?

De ProOne ProMax-lijn staat al geruime tijd niet meer op voorraad. De productie en distributie van deze specifieke douchefilters zijn stopgezet, waardoor Alternatievemiddelen.nl geen nieuwe voorraad meer kan ontvangen. Dit komt omdat het merk ProOne is overgenomen en de nieuwe eigenaar is gestopt met de productie van douchefilters en daarnaast is gestopt met de Europese dealerverkoop. Als je eerder een ProOne douchefilter hebt aangeschaft of gebruikt, loop je tegen dezelfde uitdagingen aan als bij de ProOne waterfilters voor drinkwater.

## Wat doet een douchefilter eigenlijk?

Een douchefilter zit tussen de waterleiding en je douchekop (eventueel met de slang er natuurlijk nog tussen). Het water stroomt door een filterpatroon dat onzuiverheden tegenhoudt voordat het je huid en haar raakt. Onafhankelijke testrapporten tonen doorgaans een chloorreductie van 90 tot 99 procent, afhankelijk van de doorstroomsnelheid en de specifieke filtertechniek. Ook wordt kalk (calcium en magnesium) voor een deel gebonden, wat de waterhardheid lokaal verlaagt. Dit betekent niet dat het filter je kraanwater onthardt, maar het kan wel helpen om kalkaanslag op je douchekop en leidingen te verminderen.

Een douchefilter lost geen bacteriologische problemen op en is geen vervanging voor een drinkwaterfilter. Het is puur een hulpmiddel om de waterkwaliteit in de douche te verbeteren. Lees meer over de algemene werking en toepassingen in [wat doet een douchefilter en wanneer is het zinvol?](/gids/douchefilter-zinvol/).

## De overstap naar BOROUX

Alternatievemiddelen.nl levert al enige tijd de BOROUX douchefilter als directe opvolger van de ProOne ProMax-lijn. BOROUX hanteert dezelfde filtratietechniek en bouwt voort op de kennis die is opgedaan met hun zwaartekracht filtersystemen. Alternatievemiddelen.nl is de enige dealer van BOROUX in Europa, wat zorgt voor directe leverbaarheid en volledige garantie. De douchefilter is eenvoudig te vervangen en past op de standaard doucheaansluitingen die in de meeste huishoudens zijn.

De overstap is technisch gezien soepel. De BOROUX douchefilter sluit je moeiteloos aan op mengkraan in de douche (gevolgd door de slang) of direct tussen een aansluiting uit de muur of plafond voor de douchekop (bijv. bij een regendouche). De douchefilter gaat gemiddeld drie tot zes maanden mee, afhankelijk van je waterhardheid en douchegebruik. Vervanging is eenvoudig: draai de douchefilter los en schroef de nieuwe douchefilter vast.

## Waar moet je op letten bij aankoop?

Niet elk douchefilter levert dezelfde resultaten. Let op de volgende punten voordat je kiest:

- Controleer de aansluitmaat. De meeste Nederlandse doucheslangen hebben een standaardmaat van 1/2 inch. Zorg dat de douchefilter en de koppelingen hierop aansluiten.
- Vraag naar de testrapporten. Eerlijke leveranciers delen openbare meetresultaten van onafhankelijke laboratoria. Zoek naar specifieke reductiecijfers voor chloor, lood en andere verontreinigingen.
- Houd rekening met de doorstroomsnelheid. Een te sterk filter kan de waterdruk in de douche merkbaar verlagen. Kies een patroon dat is afgestemd op standaard huishoudelijke douches.
- Plan het onderhoud. Douchefilters raken verzadigd. Een vervangen douchefilter voorkomt dat onzuiverheden weer vrijkomen in het water.

> **In het kort.** De ProOne ProMax-lijn is uitverkocht omdat de productie is stopgezet. Het BOROUX douchefilter is de directe opvolger met dezelfde filtratietechniek en wordt exclusief door Alternatievemiddelen.nl in Europa geleverd. Een douchefilter verlaagt chloor en bindt kalk, maar lost geen bacteriële problemen op. Kies op basis van openbare testrapporten, standaard aansluitmaten en duidelijk onderhoudsschema.

Ben je ook op zoek naar een waterfilter voor jouw drinkwater en wil je weten welke waterfilter het beste bij jouw situatie past? Bekijk dan [welk waterfilter kopen?](/gids/welk-waterfilter-kopen/).

# Een drinkfles met filter voor onderweg: wat werkt en wat is belangrijk om te weten?

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/drinkfles-met-filter-voor-onderweg/

Op reis, tijdens het sporten, tijdens het kamperen of op de fiets wil je vaak vers kraanwater drinken. Een drinkfles met filter houdt je gehydrateerd en beperkt ongewenste stoffen. We leggen uit wat belangrijk en ideaal is.

## Waarom filteren onderweg?
Kraanwater is in Nederland veilig volgens overheidsnormen, maar de kwaliteit verschilt per regio en periode. Op reis, tijdens het sporten, tijdens het kamperen of op de fiets kom je soms in situaties waar je het beschikbare water graag wil wilt zuiveren. Een drinkfles met filter combineert hydratatie met een ingebouwd reinigingssysteem. Het grootste voordeel is dat je direct veilig drinkwater hebt zonder plastic afval.

## Hoe werkt een drinkfles met filter?
De meeste betrouwbare modellen gebruiken filters die ook gebruikt worden in grotere waterfilters, maar dan dus in een kleiner formaat. Deze techniek werkt vaak op zwaartekracht of door zachtjes op de fles te drukken i.c.m. zuigen. De filters past microfiltratie toe, waarbij het water door een micro poreuze structuur moet en dit houdt sediment en deeltjes tegen. Dit gebeurt dan in combinatie met adsorptie, waarbij bepaalde stoffen aan het oppervlak van het filtermedium worden gebonden (bijv. zware metalen en andere verontreinigingen). 

## Wat verwijdert een filterelement wel en niet?
Natuurlijk verschil dit per merk en type drinkfles met filter. De meesten reduceren een breed scala aan ongewenste stoffen uit het water, waaronder zware metalen, pesticiden, organische chemicaliën, chloor en chloramine, medicijnresten en aardolie-/brandstofgerelateerde verontreinigingen. Voor veel van de geteste stoffen zie je reductiepercentages van 99% tot 99,9% in officiële testrapporten. Fluoride wordt meestal niet gereduceerd en ook worden er vaak geen claims gemaakt op bacteriën en virussen. Houd er rekening mee dat filtercapaciteit beperkt is, omdat het dus een kleine versie is. Naarmate het element meermaals wordt gebruikt, daalt de doorstroom en neemt de reinigingsgraad af. Vervang het element daarom op tijd.

## Praktisch gebruik en onderhoud
Een drinkfles met filter is ideaal voor dagtochten, sportactiviteiten, fietsvakanties of kamperen. De inhoud ligt meestal tussen de 500 en 750 milliliter. Het filterelement is vervangbaar en kan vaak worden gereinigd door terug te spoelen met schoon koud water. De fles zelf met warm water en een sopje. Bewaar de fles bij voorkeur leeg en droog als je hem niet gebruikt, zodat er geen bacteriën of schimmel kunnen groeien in het vochtige filter.

## Welke fles kies je?
De Sport Berkey drinkfles maakt gebruik van hetzelfde filterelement als de grote Berkey waterfilters. De technologie is bewezen en levert een hoge reinigingsgraad. Filterelementen zijn los te krijgen, alsmede andere onderdelen van deze drinkfles (denk aan dop en rietje). Hij is handzaam zoals een normale bidon, maar bedenk dus wel dat het geen gewone bidon is. Het water wordt per direct gereinigd en daarom is een combinatie van licht knijpen en zuigen aan het rietje belangrijk voor de beste ervaring.

> **In het kort.** Een goede drinkfles met filter gebruikt ongeveer dezelfde filters als in grote waterfilters. Het verwijdert o.a. zware metalen, pesticiden, organische chemicaliën, chloor en chloramine, medicijnresten en aardolie-/brandstofgerelateerde verontreinigingen. Vervang het element op tijd en bewaar de fles droog. Voor onderweg is een model met een vervangbaar element en een inhoud van 500 tot 750 ml het meest praktisch.

# Haalt een waterfilter ook goede mineralen weg?

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/haalt-een-waterfilter-goede-mineralen-weg/

Veel mensen vrezen dat een waterfilter calcium en magnesium uit het kraanwater haalt. Dat klopt niet voor elke waterfilter. Een zwaartekrachtfilter laat juist de goede mineralen door en verwijdert alleen wat er echt uit moet. En Reverse Osmosis waterfilter (RO-systeem) reduceert wel deze mineralen, alsmede verontreinigingen. In dit artikel lees je de verschillen en wat er wel en niet uit je water verdwijnt.

## Het korte antwoord
Nee, voor zwaartekracht waterfilters. Ja, voor Reverse Osmosis (RO) systemen. 

## Hoe een zwaartekracht waterfilter werkt
Een zwaartekracht waterfilter, met keramische en/of koolstofhoudende elementen, haalt geen goede mineralen zoals calcium en magnesium uit je kraanwater. De buitenste filterlaag houdt alleen verontreinigingen tegen die groter zijn dan de poriën. Bacteriën, troebelheid en roest blijven bijvoorbeeld hierdoor achter. De actieve koolstoflaag eronder werkt via adsorptie. Hiermee bindt de filter chloor, geur- en smaakstoffen en andere verontreinigingen. Goede mineralen zijn opgeloste ionen. Ze zijn veel kleiner dan de filterporiën en hebben geen chemische affiniteit met het koolstof. Ze stromen gewoon door.

## Hoe een Reverse Osmosis (RO) waterfilter werkt
Een Reverse Osmosis (RO) waterfilter werkt met een zeer fijn membraan en verwijdert een groot deel van de opgeloste stoffen uit het water. Hierdoor kunnen veel ongewenste stoffen sterk worden verminderd, maar worden tegelijkertijd ook van nature aanwezige mineralen zoals calcium en magnesium grotendeels uit het water gehaald.

## Wat er in je water blijft
Calcium en magnesium blijven in het gefilterde water zitten bij een zwaartekracht waterfilter. Deze mineralen geven een heerlijke smaak aan het water en zijn essentieel voor je lichaam, maar mensen halen het grootste deel natuurlijk uit voeding zoals groente, noten, zuivel en volle granen. Een waterfilter richt zich natuurlijk vooral op het weghalen van wat je niet in je water wilt: bijv. chloor, zware metalen, PFAS, pesticidensporen en microplastics. Als je toch mineralen wilt toevoegen, dan is dat zeker geen probleem. De filters die Alternatievemiddelen.nl levert, zijn niet ontworpen om mineralen te onttrekken. Ze maken het water juist smaakvoller door chloor en andere ongewenste stoffen te verwijderen, terwijl de natuurlijke minerale samenstelling intact blijft.

> **In het kort.** Een zwaartekrachtfilter verwijdert geen calcium of magnesium. De filterporiën en het koolstof houden alleen verontreinigingen tegen die groter zijn of chemisch binden. Goede mineralen stromen door en verontreinigende stoffen zoals bijv. chloor, zware metalen, pesticiden, medicijnresten, PFAS, microplastics en chemicaliën worden gereduceerd. De techniek bij Reverse Osmosis (RO) systemen werkt anders, waardoor goede mineralen wel verdwijnen.

# Wat staat er in een testrapport van een waterfilter?

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/wat-staat-er-in-een-testrapport-van-een-waterfilter/

Een goed testrapport laat zien welke stoffen daadwerkelijk zijn onderzocht, hoeveel daarvan vóór en na filtratie is gemeten en na hoeveel liter water de prestatie is vastgesteld. Let daarnaast op wie de test heeft uitgevoerd en volgens welke methode. Een laboratoriumtest is niet automatisch hetzelfde als een certificering.

Claims als *'verwijdert PFAS'* of *'filtert 99% van de verontreinigingen'* klinken duidelijk, maar vertellen op zichzelf weinig.

Want om welke PFAS gaat het? Wat was de concentratie vóór filtratie? Hoeveel bleef er na filtratie over? Werd dat alleen bij een nieuw filter gemeten of ook nadat er honderden of duizenden liters water doorheen waren gegaan?

Daarom kijken we bij Helder. liever naar het **daadwerkelijke testrapport**.

## Wat is een testrapport van een waterfilter?
Een laboratoriumrapport beschrijft hoe een waterfilter onder bepaalde testomstandigheden heeft gepresteerd.

Afhankelijk van de test vind je daarin bijvoorbeeld:

- het geteste filterelement of filtersysteem;

- het laboratorium dat de test heeft uitgevoerd;

- de gebruikte testmethode of norm;

- de onderzochte stoffen;

- de concentratie vóór filtratie;

- de concentratie na filtratie;

- het berekende reductiepercentage;

- de hoeveelheid water die tijdens de test is gefilterd;

- verschillende meetmomenten tijdens de test.

Niet ieder rapport bevat al deze gegevens.

Hoe meer informatie beschikbaar is over de testomstandigheden, hoe beter je het resultaat kunt beoordelen.

## De belangrijkste cijfers: influent en effluent
In laboratoriumrapporten kom je vaak de termen **influent** en **effluent** tegen.

**Influent** is het water vóór filtratie.

**Effluent** is het water nadat het door het filter is gegaan.

Stel dat een laboratorium vóór filtratie 1,00 µg/L van een bepaalde stof meet en na filtratie nog 0,01 µg/L.

Dan is de berekende reductie:

**99%**

Dat betekent dus niet dat de stof volledig is verdwenen. De gemeten concentratie is met 99% verminderd.

Daarom vinden wij de concentraties vóór en na filtratie eigenlijk informatiever dan alleen een groot reductiepercentage.

## Wat betekent '<' in een testrapport?
Je kunt in een laboratoriumrapport bijvoorbeeld dit tegenkomen:

**<0,01 µg/L**

Dat betekent niet automatisch dat er precies 0,01 µg/L is gemeten.

Een waarde als <0,01 µg/L betekent dat de concentratie onder de door het laboratorium aangegeven grens lag. Welke grens precies wordt bedoeld, bijvoorbeeld een rapportagegrens of detectiegrens, moet uit het betreffende laboratoriumrapport blijken.

Het laboratorium kan op basis van zo'n resultaat dus niet zeggen hoeveel lager de werkelijke concentratie precies was.

Dat onderscheid is belangrijk.

<0,01 µg/L betekent daarom niet hetzelfde als 0,00 µg/L.

## Waarom is het aantal geteste liters zo belangrijk?
Stel dat twee waterfilters voor dezelfde stof een reductie van 99% laten zien.

Bij filter A is dat resultaat gemeten nadat 10 liter door het filter is gegaan.

Bij filter B wordt dezelfde reductie nog gemeten nadat 1.500 liter is gefilterd.

Het reductiepercentage is hetzelfde, maar de informatie die beide tests geven is duidelijk verschillend.

Daarom kijken we niet alleen naar:

**Hoeveel wordt gereduceerd?**

Maar ook naar:

**Na hoeveel liter is dat gemeten?**

In sommige rapporten worden meerdere meetmomenten gebruikt. Je kunt dan zien hoe het filter gedurende de test presteert.

## Testcapaciteit is niet automatisch de levensduur
Dit is een belangrijk onderscheid.

Als een filter tijdens een laboratoriumtest tot 1.500 liter is onderzocht, betekent dat niet automatisch dat het filter na precies 1.500 liter vervangen moet worden.

Andersom betekent een door de fabrikant opgegeven levensduur van bijvoorbeeld 5.000 liter niet automatisch dat iedere afzonderlijke reductieclaim gedurende die volledige 5.000 liter onafhankelijk is getest.

Er zijn dus twee verschillende vragen:

**1. Tot welke hoeveelheid water is de reductie van deze specifieke stof onderzocht?**

**2. Welke gebruiksduur of vervangingsrichtlijn geeft de fabrikant voor het filterelement?**

Die twee getallen kunnen van elkaar verschillen.

De werkelijke levensduur wordt bovendien beïnvloed door de samenstelling van het water, de concentraties van verschillende stoffen en de hoeveelheid water die dagelijks wordt gefilterd.

## Wat zijn NSF/ANSI 42, 53 en 401?
Bij waterfilters kom je regelmatig verwijzingen tegen naar **NSF/ANSI 42, NSF/ANSI 53 en NSF/ANSI 401**.

Dit zijn standaarden met eisen en testmethoden voor drinkwaterbehandelingssystemen.

In grote lijnen:
| Standaard | Waar gaat deze onder andere over? |
|---|---|
| NSF/ANSI 42 | Esthetische effecten en specifieke reductieclaims, bijvoorbeeld voor chloor, smaak en geur |
| NSF/ANSI 53 | Specifieke reductieclaims voor verontreinigingen met een gezondheidsrelevant effect, bijvoorbeeld lood, bepaalde VOC's en chroom |
| NSF/ANSI 401 | Specifieke reductieclaims voor zogenoemde *emerging compounds*, waaronder bepaalde geneesmiddelen, pesticiden, herbiciden en andere chemische stoffen |

Belangrijk is dat een nummer als **NSF/ANSI 53** op zichzelf nog niet vertelt welke stoffen een specifiek filter reduceert.

Je moet altijd kijken naar de **specifieke reductieclaims waarvoor het product is getest of gecertificeerd**.

Certificering voor één claim binnen een standaard betekent niet automatisch dat een filter voor alle mogelijke claims binnen die standaard gecertificeerd is.

## Getest volgens NSF/ANSI is niet hetzelfde als gecertificeerd

Dit is waarschijnlijk het belangrijkste onderscheid bij het lezen van waterfilterclaims.

Een filter kan door een laboratorium **volgens een testmethode uit een NSF/ANSI-standaard zijn onderzocht**.

Dat betekent niet automatisch dat het complete product ook **NSF-gecertificeerd** is.

Bij certificering wordt meer beoordeeld dan alleen één laboratoriumtest. Afhankelijk van de certificering worden onder andere prestaties, materialen en constructie beoordeeld. Bij een doorlopende productcertificering horen bovendien controles om te verifiëren dat het product aan de eisen blijft voldoen.

Daarom maken we bij Helder. onderscheid tussen formuleringen zoals:

**'getest volgens de NSF/ANSI 401-testmethodiek'**

en:

**'gecertificeerd volgens NSF/ANSI 401'**

Die twee uitspraken betekenen niet hetzelfde.

## Kijk ook naar wie de test heeft uitgevoerd

Een testrapport in PDF-formaat is op zichzelf nog geen bewijs dat een test onafhankelijk is uitgevoerd.

Controleer daarom wie het onderzoek heeft uitgevoerd.

Kijk bijvoorbeeld naar:

- de naam van het laboratorium;

- het rapportnummer;

- de testdatum;

- de naam van het geteste product;

- de gebruikte testmethode;

- de meetresultaten;

- eventuele accreditatie of certificerende instantie.

Controleer daarnaast of het rapport daadwerkelijk betrekking heeft op **het filter dat je wilt kopen**.

Een test van alleen een bepaald filtermateriaal zegt bijvoorbeeld niet automatisch hoe een compleet filterelement presteert.

## Let op de testconcentratie

Laboratoriumtesten worden uitgevoerd onder vastgelegde omstandigheden. Daarbij kunnen bewust bepaalde concentraties van een stof aan het testwater worden toegevoegd.

Die concentraties kunnen aanzienlijk hoger zijn dan de hoeveelheden die normaal in Nederlands kraanwater worden aangetroffen.

Dat maakt een laboratoriumtest niet minder waardevol. Juist door gecontroleerde omstandigheden kunnen prestaties reproduceerbaar worden onderzocht.

Het betekent wel dat je een laboratoriumresultaat niet één op één moet vertalen naar de situatie thuis.

Een filter dat tijdens een test 99% van een stof reduceert, garandeert niet automatisch dat bij ieder huishouden, onder iedere watersamenstelling, exact 99% wordt gehaald.

## Kijk per stof, niet alleen naar het filter

Een veelgemaakte fout is om één goed testresultaat door te trekken naar alle andere stoffen.

Stel dat een filter 99% van lood reduceert.

Dat vertelt op zichzelf niets over de reductie van:

- PFAS;

- medicijnresten;

- pesticiden;

- fluoride;

- nitraten;

- microplastics.

Zelfs binnen één groep kunnen grote verschillen bestaan.

Bij PFAS kan een filter bijvoorbeeld anders presteren voor PFOA dan voor PFBS. Bij medicijnresten kan de reductie van ibuprofen verschillen van die van carbamazepine.

Daarom is de vraag:

**'Hoeveel procent filtert deze waterfilter?'**

eigenlijk te algemeen.

Een betere vraag is:

**'Hoe goed reduceert dit filter deze specifieke stof, onder welke testomstandigheden en tot welke geteste capaciteit?'**

## Een voorbeeld: 99% reductie zegt niet alles

Stel dat je deze twee claims ziet:
| Filter | Reductie | Getest tot |
|---|---:|---:|
| Filter A | 99% | 50 liter |
| Filter B | 98% | 1.500 liter |

Je kunt op basis hiervan niet simpelweg concluderen dat filter A beter is omdat 99% hoger is dan 98%.

Je moet onder andere weten:

- is dezelfde stof getest?

- was de beginconcentratie hetzelfde?

- werd dezelfde testmethode gebruikt?

- zijn de resultaten afkomstig van onafhankelijke laboratoria?

- gaat het om één meetmoment of meerdere?

- onder welke omstandigheden werd getest?

**Vergelijk daarom nooit alleen het hoogste percentage.**

## Hoe beoordelen wij testrapporten bij Helder.?

Wanneer we op Helder. schrijven dat een filter een bepaalde stof kan reduceren, proberen we zo veel mogelijk terug te gaan naar de oorspronkelijke testgegevens.

Daarbij kijken we vooral naar:

**1. Welke stof is daadwerkelijk getest?**

**2. Welk filterelement is getest?**

**3. Wie heeft de test uitgevoerd?**

**4. Volgens welke testmethode?**

**5. Wat was de concentratie vóór filtratie?**

**6. Wat werd na filtratie gemeten?**

**7. Tot welke hoeveelheid water is getest?**

**8. Gaat het om een laboratoriumtest of certificering?**

Dat is ook de reden dat je in onze artikelen over bijvoorbeeld PFAS en medicijnresten niet alleen percentages ziet, maar waar mogelijk ook de oorspronkelijke meetwaarden en testcapaciteit.

## Hoe vergelijk je twee waterfilters eerlijk?

Gebruik bij het vergelijken van twee filters bij voorkeur dezelfde checklist:
| Vraag | Waarom belangrijk? |
|---|---|
| Is dezelfde stof getest? | Anders vergelijk je verschillende prestaties |
| Is het complete filterelement getest? | Een materiaaltest is niet hetzelfde als een test van het eindproduct |
| Wat was de beginconcentratie? | Testomstandigheden kunnen sterk verschillen |
| Wat bleef na filtratie over? | Geeft meer informatie dan alleen een percentage |
| Na hoeveel liter is gemeten? | Laat zien tot welk punt prestaties zijn onderzocht |
| Is dezelfde testmethode gebruikt? | Maakt vergelijking betrouwbaarder |
| Is het onafhankelijk onderzocht? | Geeft meer houvast dan alleen een fabrikantclaim |
| Is het getest of gecertificeerd? | Dit zijn verschillende niveaus van onderbouwing |

Wanneer twee fabrikanten verschillende testmethoden, concentraties en capaciteiten gebruiken, kun je hun reductiepercentages niet zonder meer rechtstreeks tegenover elkaar zetten.

## Wat bewijst een testrapport niet?

Ook een goed laboratoriumrapport heeft grenzen.

Een rapport bewijst wat het geteste filter **onder de beschreven testomstandigheden** heeft gepresteerd.

Het bewijst niet automatisch:

- dat thuis exact hetzelfde percentage wordt bereikt;

- dat iedere stof wordt gereduceerd;

- dat de prestatie onbeperkt blijft gelden;

- dat een filter na de geteste capaciteit direct stopt met werken;

- dat een getest filter automatisch gecertificeerd is;

- dat ieder ander filter met hetzelfde materiaal hetzelfde presteert.

Juist door die beperkingen duidelijk te benoemen, wordt een testrapport veel bruikbaarder.

## Onze belangrijkste tip

**Lees bij een waterfilter niet alleen wat de fabrikant zegt dat het filter verwijdert. Kijk naar wat daadwerkelijk is gemeten.**

Een reductiepercentage krijgt pas betekenis als je ook weet:

**welke stof + welke beginconcentratie + welke eindconcentratie + welke testmethode + welke capaciteit.**

Dat geeft veel meer informatie dan alleen een claim als *'verwijdert tot 99,9% van verontreinigingen'*.

## Conclusie

Een goed testrapport helpt je onderscheid te maken tussen een marketingclaim en een meetbaar resultaat.

Kijk daarbij niet alleen naar het hoogste reductiepercentage. Controleer welke stof is onderzocht, hoeveel vóór en na filtratie werd gemeten, tot welke capaciteit is getest en wie het onderzoek heeft uitgevoerd.

Let ook goed op het verschil tussen **getest volgens een NSF/ANSI-testmethode en gecertificeerd volgens een NSF/ANSI-standaard**.

Bij Helder. proberen we daarom zoveel mogelijk de oorspronkelijke laboratoriumgegevens te gebruiken.

Niet omdat een percentage van 99% of 99,9% op zichzelf indrukwekkend klinkt, maar omdat je pas met de gegevens eromheen kunt beoordelen wat zo'n percentage werkelijk betekent.

> **VEELGESTELDE VRAGEN** 

>**Wat betekent 99% reductie bij een waterfilter?**<br>
Een reductie van 99% betekent dat de gemeten concentratie van een bepaalde stof onder de betreffende testomstandigheden met 99% is verminderd. Het betekent niet dat de stof volledig uit het water is verdwenen.

>**Wat betekent <0,01 µg/L in een testrapport?**<br>
Dit betekent dat de concentratie onder de door het laboratorium aangegeven grens lag. Welke grens precies wordt bedoeld, bijvoorbeeld een rapportagegrens of detectiegrens, moet uit het betreffende laboratoriumrapport blijken. Het betekent niet automatisch dat de concentratie nul was.

>**Wat is het verschil tussen NSF/ANSI 42, 53 en 401?**<br>
NSF/ANSI 42 heeft onder andere betrekking op esthetische effecten en specifieke reductieclaims voor bijvoorbeeld chloor, smaak en geur. NSF/ANSI 53 bevat eisen voor specifieke gezondheidsrelevante reductieclaims. NSF/ANSI 401 richt zich op specifieke reductieclaims voor zogenoemde emerging compounds, waaronder bepaalde geneesmiddelen, pesticiden, herbiciden en andere chemische stoffen.

>**Is getest volgens NSF/ANSI hetzelfde als NSF-gecertificeerd?**<br>
Nee. Een laboratorium kan een filter onderzoeken volgens een testmethode uit een NSF/ANSI-standaard zonder dat het product daarmee automatisch NSF-gecertificeerd is. Certificering omvat aanvullende beoordelingen en bij doorlopende certificering ook controles.

>**Waarom is de geteste capaciteit belangrijk?**<br>
Een reductiepercentage vertelt meer wanneer bekend is na hoeveel liter water het resultaat werd gemeten. Een hoge reductie aan het begin van een test zegt minder over prestaties gedurende de levensduur dan meerdere meetmomenten over een langere testperiode.

>**Is de geteste capaciteit hetzelfde als de levensduur van het filter?**<br>
Niet noodzakelijk. De geteste capaciteit geeft aan tot welk punt een bepaalde prestatie is onderzocht. De aanbevolen vervangingsduur van een filter kan anders zijn en de werkelijke levensduur hangt onder andere af van waterkwaliteit en gebruik.

>**Kan ik reductiepercentages van twee waterfilters rechtstreeks vergelijken?**<br>
Alleen wanneer je ook rekening houdt met de onderzochte stof, testmethode, beginconcentratie, meetmomenten en geteste capaciteit. Twee percentages uit verschillende laboratoriumtesten zijn daarom niet altijd rechtstreeks vergelijkbaar.

## Bronnen

- [NSF: Water Filtration, Testing and Certification](https://www.nsf.org/water-systems/water-filtration)
- [NSF: Water Filters FAQ](https://www.nsf.org/about-nsf/faqs/water-filters-faqs)
- [NSF: Certification vs. Compliance](https://www.nsf.org/knowledge-library/certification-vs-compliance-what-is-the-difference)
- [NSF: NSF/ANSI 42, 53 and 401 Filtration Systems Standards](https://www.nsf.org/knowledge-library/nsf-ansi-42-53-and-401-filtration-systems-standards)

# Microplastics uit kraanwater: wat zijn het, hoe meet je ze en wat helpt?

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/microplastics-uit-kraanwater/

Microplastics zijn kleine plasticdeeltjes die ook in drinkwater kunnen voorkomen. Hoeveel deeltjes worden gevonden, hangt sterk af van de gebruikte meetmethode. Sommige waterfilters kunnen microplastics reduceren, maar kijk daarbij naar specifieke testresultaten. Een algemene filterclaim of opgegeven poriegrootte is niet voldoende bewijs dat microplastics daadwerkelijk zijn getest.

## Wat zijn microplastics?

Microplastics zijn zeer kleine deeltjes van kunststof. Vaak wordt een bovengrens van **5 millimeter** gebruikt.

Ze kunnen rechtstreeks als kleine deeltjes in het milieu terechtkomen of ontstaan doordat grotere stukken kunststof langzaam uiteenvallen.

Voorbeelden van bronnen zijn:

- slijtage van autobanden;

- synthetische kledingvezels;

- verf en coatings;

- verpakkingsmateriaal;

- afbraak van groter plastic afval.

Microplastics komen inmiddels voor in water, bodem en lucht.

## En wat zijn nanoplastics?

Naast microplastics wordt steeds vaker gesproken over **nanoplastics**. Dit zijn nog kleinere plasticdeeltjes.

De precieze grens tussen microplastics en nanoplastics wordt niet overal hetzelfde gedefinieerd. Juist het meten van zeer kleine plasticdeeltjes is technisch lastig.

Dat onderscheid is belangrijk wanneer je naar waterfilters kijkt.

Als een filter is getest voor microplastics vanaf een bepaalde grootte, betekent dat namelijk niet automatisch dat het ook alle kleinere nanoplastics verwijdert.

## Zitten er microplastics in Nederlands kraanwater?

Microplastics zijn aangetoond in drinkwater. Dat betekent niet dat ieder glas Nederlands kraanwater een vaste hoeveelheid microplastics bevat.

De gemeten aantallen kunnen sterk verschillen tussen onderzoeken. Een belangrijke reden daarvoor is dat verschillende bemonsterings- en analysemethoden worden gebruikt. Vooral zeer kleine plasticdeeltjes zijn moeilijk betrouwbaar te meten.

Het RIVM geeft aan dat Nederlands kraanwater van goede kwaliteit is. De aanwezigheid van microplastics betekent dus niet dat Nederlands kraanwater als onveilig moet worden beschouwd.

## Zijn microplastics in drinkwater schadelijk?

Op basis van de beschikbare gegevens kunnen nog niet alle vragen over mogelijke gezondheidseffecten worden beantwoord.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) concludeerde in haar beoordeling van microplastics in drinkwater dat er op basis van de toen beschikbare gegevens geen aanwijzingen waren voor een duidelijk gezondheidsrisico. Tegelijkertijd wees de WHO op belangrijke kennishiaten en de noodzaak van meer onderzoek.

Ook het RIVM geeft aan dat nog weinig bekend is over de gevolgen van microplastics voor het menselijk lichaam.

Het is daarom belangrijk om twee dingen uit elkaar te houden:

**microplastics zijn aantoonbaar aanwezig in onze leefomgeving, maar dat betekent niet automatisch dat de hoeveelheden in Nederlands kraanwater een gezondheidsrisico vormen.**

## Hoe worden microplastics in water gemeten?

Microplastics kun je niet betrouwbaar meten met een gewone huishoudelijke watertest.

Laboratoria gebruiken hiervoor gespecialiseerde analysemethoden. Afhankelijk van het onderzoek kunnen bijvoorbeeld microscopische en spectroscopische technieken worden gebruikt.

De gebruikte methode heeft invloed op welke deeltjes worden gevonden.

Een onderzoek dat alleen grotere deeltjes kan detecteren, kan daardoor een ander resultaat geven dan een onderzoek dat veel kleinere deeltjes kan meten.

Dat maakt het lastig om aantallen microplastics uit verschillende onderzoeken rechtstreeks met elkaar te vergelijken.

## Kun je microplastics uit kraanwater filteren?

Ja, bepaalde waterfilters kunnen microplastics reduceren.

Bij deeltjes speelt fysieke filtratie een belangrijke rol. De daadwerkelijke prestatie hangt echter af van het complete filterelement, de grootte van de deeltjes en de omstandigheden waaronder het filter is getest.

Daarom vinden we een uitspraak als:

**"Dit filter kan zeer kleine deeltjes tegenhouden, dus het verwijdert microplastics."**

op zichzelf onvoldoende bewijs voor een specifieke microplasticclaim.

Een specifieke laboratoriumtest of certificering voor microplasticreductie geeft veel meer informatie.

## BOROUX Foundation en microplastics

Voor de BOROUX Foundation filters is microplasticreductie specifiek onderzocht.

BOROUX Foundation is door WQA gecertificeerd voor microplasticreductie volgens **NSF/ANSI/CAN 401**. De certificering heeft betrekking op microplastics in de geteste deeltjescategorie van **≥0,5 µm tot ≤1,0 µm**.

In de Performance Data Sheet wordt voor deze test een gemiddelde reductie van 98,9% vermeld.

Dat is belangrijk omdat het hier niet alleen gaat om een theoretische aanname op basis van filtermateriaal of poriegrootte. Microplasticreductie is daadwerkelijk een specifieke claim binnen de certificering.

Ook hier geldt een beperking:

**een certificering voor deze geteste deeltjesgrootte betekent niet automatisch dat alle kleinere nanoplastics worden verwijderd.**

## Black Berkey en microplastics

Bij **Black Berkey filters** ligt de situatie anders.

Berkey heeft uitgebreide laboratoriumgegevens gepubliceerd voor verschillende soorten verontreinigingen en zeer kleine deeltjes.

Voor microplastics is volgens Berkey zelf echter geen specifieke test uitgevoerd waarop een officiële reductieclaim kan worden gebaseerd.

Berkey stelt dat andere filtratiegegevens erop wijzen dat Black Berkey filters grotere microplasticdeeltjes waarschijnlijk kunnen tegenhouden. Dat is echter niet hetzelfde als een specifieke laboratoriumtest voor microplastics.

Daarom noemen we voor Black Berkey geen specifiek reductiepercentage voor microplastics.

## Coldstream FTO Plus en microplastics

De Coldstream FTO Plus filter combineert een keramische buitenlaag met actieve kool en andere filtermedia.

Voor dit filter zijn eveneens specifieke gegevens over deeltjes en microplastics gepubliceerd.

In de Performance Data Sheet van de Coldstream FTO Plus CF163W wordt een reductie van **99,9% voor Particle Reduction Class 1, inclusief microplastics** vermeld.

Dat is een belangrijk verschil met een algemene aanname op basis van de poriegrootte van een keramisch filter. In dit geval noemt de fabrikant microplastics daadwerkelijk in de gepubliceerde prestatiegegevens.

Bij vergelijking met BOROUX is wel voorzichtigheid nodig. Verschillende testmethoden, deeltjesgroottes en testomstandigheden kunnen betekenen dat percentages niet rechtstreeks met elkaar vergelijkbaar zijn.

## Wat zegt NSF/ANSI 401 over microplastics?

NSF/ANSI 401 wordt gebruikt voor verschillende zogenoemde *emerging compounds* en bevat ook een specifieke claim voor microplasticreductie.

Een belangrijk detail is dat een filter dat volgens NSF/ANSI 401 is gecertificeerd niet automatisch voor iedere mogelijke claim binnen die standaard gecertificeerd is.

Je moet dus controleren of microplastic reduction daadwerkelijk onderdeel is van de certificering van het betreffende filter.

Dat principe geldt ook voor andere NSF/ANSI-standaarden.

Meer hierover lees je in ons artikel [Wat staat er in een testrapport van een waterfilter?](/gids/watstaaterein-testrapport/).

## Welk waterfilter kies je voor microplastics?

Als microplastics een belangrijke reden zijn om kraanwater te filteren, kijk dan vooral naar deze punten:

**1. Is het filter specifiek getest op microplastics?**

**2. Welke deeltjesgrootte is onderzocht?**

**3. Is het een laboratoriumtest of certificering?**

**4. Onder welke omstandigheden is de prestatie onderzocht?**

**5. Wordt alleen over microplastics gesproken of ook over nanoplastics?**

Vooral dat laatste onderscheid is belangrijk.

Een filter kan uitstekend presteren voor de microplastics waarop het is getest, zonder dat daarmee bewezen is dat alle veel kleinere plasticdeeltjes eveneens worden verwijderd.

## Conclusie

Microplastics komen voor in onze leefomgeving en zijn ook in drinkwater aangetoond. Hoeveel deeltjes worden gevonden, hangt sterk af van de gebruikte meetmethode en vooral kleinere deeltjes zijn moeilijk te onderzoeken.

Nederlands kraanwater is van goede kwaliteit. Een aanvullend waterfilter is daarom niet noodzakelijk om Nederlands kraanwater veilig te kunnen drinken.

Wie microplastics toch verder wil reduceren, kan kijken naar een waterfilter met aantoonbare prestaties voor microplastics. Daarbij geven specifieke laboratoriumtests en certificeringen meer informatie dan alleen een theoretische poriegrootte.

Voor BOROUX Foundation is microplasticreductie specifiek gecertificeerd volgens NSF/ANSI/CAN 401, met een gemiddelde reductie van 98,9% voor de geteste deeltjescategorie. Voor Coldstream FTO Plus wordt in de Performance Data Sheet 99,9% reductie van Particle Reduction Class 1, inclusief microplastics, vermeld. Black Berkey heeft volgens Berkey zelf geen specifieke microplastic-test waarop een officiële reductieclaim kan worden gebaseerd.

De percentages van verschillende filters kun je niet automatisch rechtstreeks vergelijken wanneer de testmethoden en omstandigheden verschillen.

**Kijk daarom niet alleen naar hoe fijn een filter zegt te filteren, maar vooral naar wat daadwerkelijk is getest.**

> **VEELGESTELDE VRAGEN** 

>**Zitten er microplastics in Nederlands kraanwater?**<br>
Microplastics zijn aangetoond in drinkwater. De gemeten aantallen verschillen per onderzoek en analysemethode. De aanwezigheid ervan betekent niet dat Nederlands kraanwater als onveilig wordt beschouwd.

>**Kan ik microplastics zelf meten?**<br>
Niet betrouwbaar met een gewone huishoudelijke watertest. Voor het identificeren en meten van microplastics zijn gespecialiseerde laboratoriumtechnieken nodig.

>**Kan een waterfilter microplastics verwijderen?**<br>
Bepaalde waterfilters kunnen microplastics reduceren. Kijk bij voorkeur naar specifieke laboratoriumtests of certificeringen en controleer welke deeltjesgrootte daadwerkelijk is onderzocht.

>**Filtert BOROUX Foundation microplastics?**<br>
Ja. BOROUX Foundation is door WQA gecertificeerd volgens NSF/ANSI/CAN 401 voor microplasticreductie in de geteste deeltjescategorie van ≥0,5 µm tot ≤1,0 µm. De Performance Data Sheet vermeldt een gemiddelde reductie van 98,9%.

>**Filtert Coldstream FTO Plus microplastics?**<br>
Coldstream vermeldt in de Performance Data Sheet van de FTO Plus CF163W een reductie van 99,9% voor Particle Reduction Class 1, inclusief microplastics.

>**Filtert Berkey microplastics?**<br>
Berkey geeft aan dat Black Berkey Elements niet specifiek op microplastics zijn getest. Andere filtratiegegevens maken reductie van grotere plasticdeeltjes aannemelijk, maar dat is niet hetzelfde als een specifieke microplastic-test.

>**Zijn microplastics hetzelfde als nanoplastics?**<br>
Nee. Nanoplastics zijn nog kleinere plasticdeeltjes. Definities en meetmethoden verschillen en onderzoek naar deze zeer kleine deeltjes is complex. Een test voor microplastics bewijst daarom niet automatisch dezelfde reductie voor kleinere nanoplastics.

## Bronnen

- [RIVM: Drinkwaterkwaliteit](https://www.rivm.nl/drinkwater/drinkwaterkwaliteit)
- [RIVM: Plastics en gezondheid](https://www.rivm.nl/plastics/gevolgen-gezondheid)
- [WHO: Microplastics in drinking-water](https://www.who.int/publications/i/item/9789241516198)
- [NSF: gecertificeerde filters met Microplastics Reduction](https://info.nsf.org/Certified/DWTU/Listings.asp?ProductFunction=401%7CMicroplastics+Reduction)
- [BOROUX Foundation: onafhankelijke tests en certificeringen](https://boroux.com/pages/what-does-boroux-foundation-filter-remove)
- [BOROUX Foundation: Performance Data Sheet](https://boroux.com/pages/performance-data-sheet)
- [Berkey: Black Berkey Elements en plastic fibers](https://support.berkeywater.com/black-berkey-elements-plastic-fibers/)
- [Coldstream FTO Plus CF163W: Performance Data Sheet](https://www.alternatievemiddelen.nl/wp-content/uploads/2026/10/Coldstream-FTO-PLUS-filterelementen_testrapport.pdf)

# Kalk in huis en kalk in je filter: wat is het verschil en hoe houd je je systeem schoon?

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/kalk-in-huis-en-kalk-in-je-filter/

Kalk in je kraanwater is een natuurlijk verschijnsel, maar het gedraagt zich anders in je huishouden dan in je waterfilter. Ontdek waarom kalk zich ophoopt in je zwaartekrachtfilter, hoe je het onderscheidt van verstoppingen en wat je eraan kunt doen zonder je filter te beschadigen.

## Wat is kalk eigenlijk?
Kalk bestaat uit calcium- en magnesiumzouten die van nature in het grondwater zitten. In Nederland varieert de hardheid per regio aanzienlijk. Volgens gegevens van het RIVM is het water in het oosten en zuiden van het land vaak hard, terwijl het water in het westen en noorden zachter is. Hard water laat na verloop van tijd witte aanslag achter op kranen, douchekoppen en in je wasmachine. Dat is dezelfde kalk die je ook in je waterfilter kunt tegenkomen.

## Kalk in je zwaartekrachtfilter
Een zwaartekrachtfilter zoals de Berkey, BOROUX of Pure Filters is niet ontworpen om kalk uit het water te halen. De filterelementen vangen deeltjes, bacteriën, chloor en andere verontreinigingen op. Wanneer je hard water filtert, kan het calcium en magnesium niet volledig oplossen tijdens het filterproces. Het neerslaat als een witte, korrelige aanslag op de buitenkant van het filterelement of in de onderste tank. Dit is geen defect en betekent niet dat je filter kapot is. Het is gewoon een teken dat het filter hard water verwerkt en dat de pories tijdelijk worden afgedekt door neerslag.

## Onderhoud versus vervanging
Het is belangrijk om kalkaanslag in je filter te onderscheiden van normale slijtage. Een filterelement gaat lang mee, maar de prestaties kunnen tijdelijk dalen door kalk of ophoping van deeltjes. Als het water langzamer druppelt of als de smaak verandert, is schoonmaken vaak de eerste stap. Voor Black Berkey en BOROUX Foundation™ Black elementen adviseren we het regelmatig schoonmaken met een schuurmiddel dat specifiek voor dit doel is ontwikkeld. De BOROUX filter- en systeemonderhoudskit (48921) bevat alles wat je nodig hebt om je elementen veilig te reinigen zonder de microstructuur te beschadigen.

Als je overstapt van een ProOne-systeem naar een zwaartekrachtfilter, let dan op dat het beroemde ProOne-element in het echt Coldstream FTO PLUS heet. Dit element komt uit een Engelse fabriek en levert Alternatievemiddelen.nl. Ook bestaande British Berkefeld-systemen draaien door op Coldstream FTO PLUS, omdat British Berkefeld stopte met dealerverkoop. Deze elementen werken op dezelfde zwaartekrachtprincipes en vragen om vergelijkbaar onderhoud.

## Hoe voorkom je te veel kalkaanslag?
Je kunt de hardheid van je kraanwater niet beïnvloeden, maar je wel bewust omgaan met het filteren van hard water. Filter niet te veel water achter elkaar zonder tussenpoos. Laat het filter na gebruik even leeglopen en droog op een schone ondergrond staan. Reinig de elementen volgens de instructies van de fabrikant. Bij zeer hard water kan het zijn dat je vaker onderhoud pleegt, maar dat betekent niet dat je eerder een nieuw element nodig hebt. Een goed onderhouden zwaartekrachtfilter gaat jaren mee.

> **In het kort.** Kalk in je zwaartekrachtfilter is een normaal neerslagproduct van hard water, geen defect. Het filter haalt kalk niet weg, maar vangt deeltjes op. Regelmatig schoonmaken met een geschikt onderhoudsmiddel houdt de doorstroom op peil. Vervang elementen alleen als de doorstroom na reiniging niet herstelt of de levensduur verstreken is.

## Veelgestelde vragen
**Verwijdert een waterfilter kalk uit het water?**
Nee. Zwaartekrachtfilters en keramische elementen zijn niet ontworpen voor ontharding. Ze vangen deeltjes en verontreinigingen op. Kalk blijft in het gefilterde water aanwezig, maar wordt vaak minder zichtbaar omdat grovere deeltjes worden tegengehouden. Voor ontharding heb je een aparte waterontharder nodig.

**Hoe vaak moet ik mijn filterelement schoonmaken?**
Dit hangt af van de waterhardheid in jouw regio en het waterverbruik. Bij gemiddeld gebruik is een keer per twee tot drie maanden voldoende. Bij hard water of intensief gebruik kan wekelijks schoonmaken nodig zijn. Gebruik altijd een schone borstel en een mild schuurmiddel dat specifiek voor filterelementen is bedoeld.

**Kan ik mijn filter met azijn of citroenzuur reinigen?**
Zuur kan de microstructuur van keramische en carbon-elementen aantasten. We raden af om huishoudelijke zuren te gebruiken. Kies liever voor een onderhoudskit die is getest op compatibiliteit met de filtermaterialen. Zo behoud je de filtercapaciteit en de levensduur van je element.

# Poetsen zonder poetsmiddel: werkt dat wel en waar loop je tegenaan?

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/poetsen-zonder-poetsmiddel/

Je kunt veel oppervlakken grondig schoonmaken met alleen water en een goede microvezeldoek. We leggen uit hoe het werkt, welke materialen je er niet op kunt gebruiken en waar je echt een schoonmaakmiddel bij nodig hebt.

## Hoe werkt poetsen zonder poetsmiddel?

Poetsen zonder chemische toevoegingen draait om mechanische verwijdering. Een vochtige microvezeldoek pakt vuildeeltjes op door de fijne structuur van de vezels. De vezels werken als kleine haken die stof, huidschilfers en bacteriën vastgrijpen. Water fungeert als oplosmiddel voor zouten en wateroplosbaar vuil. Door met de juiste druk en richting te poetsen, los je het vuil van het oppervlak zonder schadelijke resten achter te laten.

## Waar haal je de vuildeeltjes vandaan?

Microvezel bestaat uit gesplitste synthetische draden. Deze splitjes creëren een enorm oppervlak dat capillaire werking vertoont: vocht wordt snel naar de vezelkern getrokken. Daarnaast ontstaat er een lichte elektrostatische lading die fijn stof aantrekt. Openbare materiaalkundige tests tonen aan dat deze combinatie oppervlakken tot wel 99 procent vrijmaakt van zichtbaar vuil en de meeste micro-organismen, mits de doek vochtig wordt gebruikt en met de juiste techniek wordt ingezet. Het werkt dus niet door chemische ontbinding, maar door fysiek weghalen.

## Waar stuit je op grenzen?

Niet elk vuil lost op in water. Vet, olie, hars en hardwateraanslag hebben chemische bindmiddelen nodig om van het oppervlak te komen. Ook bij desinfectie, zoals in de keuken na rauw vlees of in de badkamer bij ziekteverweigers, vervangt poetsen zonder middel geen goedgekeurde desinfectiemiddel. De NVWA en de Reclame Code Commissie benadrukken dat schoonmaken en desinfecteren twee verschillende processen zijn. Een microvezeldoek verwijdert zichtbaar vuil en de meeste micro-organismen, maar garandeert geen volledige sterilisatie. Voor porieuze materialen zoals ongelakt hout of natuursteen kan vocht juist schade veroorzaken of vlekken achterlaten.

## Welke materialen zijn geschikt?

RVS, glas, geglazuurd keramiek, gestoffeerd meubilair en goed onderhouden kunststof oppervlakken reageren uitstekend op vochtig poetsen. Gebruik bij hardnekkig vuil een doek met een hogere gramatuur of een speciale poetshandschoen voor kieren en hoeken. Vermijd het gebruik op ongelakt hout, marmer, graniet en oppervlakken met een gevoelige coating. Test altijd eerst op een onopvallende plek.

> **In het kort.** Poetsen zonder chemische toevoegingen werkt door mechanische opname van vuil met vochtige microvezel. Het is geschikt voor de meeste harde oppervlakken, maar vervangt geen ontvetter, kalkverwijderaar of goedgekeurde desinfectiemiddel. Gebruik het water als drager en de vezel als werktuig.

## Van antwoord naar materiaal

Als je dagelijks wilt poetsen zonder chemische resten, is de keuze voor de juiste doek essentieel. In de winkel van Alternatievemiddelen.nl vind je microvezelproducten die specifiek zijn ontwikkeld voor huishoudelijk gebruik. Ze zijn wasbaar, herbruikbaar en vervangen talloze wegwerpdoeken en sprayflessen.

## Veelgestelde vragen

**Verwijdert een microvezeldoek ook bacteriën?**
Ja, door de fijne structuur en elektrostatische werking pakt de doek bacteriën en virussen fysiek vast. Het gaat om mechanische verwijdering, niet om chemische doodmaking.

**Kan ik de doeken gewoon in de wasmachine?**
Ja, was microvezel op 40 graden zonder wasverzachter. Wasverzachters sluiten de vezelporen en maken de doek onbruikbaar. Was de doeken apart van katoen om kruisbesmetting te voorkomen.

**Waarom poets ik vlekken juist harder zichtbaar?**
Als je droog of met te weinig vocht over een vlek wrijft, verdeel je het vuil alleen maar. Begin altijd met een vochtige doek en laat het vuil even intrekken voordat je licht wrijft.

**Hoe vaak moet ik een poetsdoek vervangen?**
Een goede microvezeldoek gaat jaren mee, mits je hem correct wast en niet verhit in de droger. Als de vezels pluisen of niet meer vocht opnemen, is de levensduur voorbij.

# Haal je pesticiden van groente en fruit af met wassen?

https://helder.alternatievemiddelen.nl/gids/groente-en-fruit-wassen-tegen-pesticiden/

Wassen is de eerste stap om resten van bestrijdingsmiddelen van je voedsel te halen. Maar werkt gewoon water wel, of heb je extra hulpmiddelen nodig? We leggen uit wat de openbare testrapporten zeggen over reductiepercentages en welke methoden het meest betrouwbaar werken.

## Waarom wassen tegen pesticiden?

Bestrijdingsmiddelen blijven vaak achter op de buitenkant van groente en fruit. Hoewel de Nederlandse drinkwatervoorziening streng wordt gecontroleerd, kan kraanwater sporen van chemische stoffen bevatten die je liever niet op je voedsel aanbrengt. Wassen is daarom een logische eerste stap voordat je gaat snijden of schillen.

## Wat zegt de wetenschap over wassen?

Uit openbare testrapporten van onafhankelijke laboratoria blijkt dat wassen met stromend water en zachte wrijving de oppervlakteresten van pesticiden met ongeveer 30 tot 50 procent kan verminderen. De effectiviteit hangt sterk af van de oplosbaarheid van de stof, de structuur van de schil en de wrijftijd. Sommige systemen die specifiek zijn ontwikkeld voor het verwijderen van pesticiden, scoren in vergelijkbare tests hoger. Zo tonen metingen van gecertificeerde reinigingsmiddelen vaak reducties van 70 tot 90 procent, mits je de instructies op de verpakking volgt.

## Water, borstel of speciaal middel?

Gewoon water werkt al goed voor wateroplosbare stoffen. Voor hardnekkige, vetoplosbare middelen heb je mechanische actie nodig. Een zachte groenteborstel helpt om de resten uit de poriën van de schil te halen zonder de structuur van het fruit of de groente te beschadigen. Als je kiest voor een speciaal reinigingsmiddel, let dan op producten die onafhankelijk zijn getest op hun reductiepercentage per stof. Vermijd middelen die agressieve oplosmiddelen bevatten die zelf weer residuen achterlaten.

## Gebruik gefilterd water om herbesmetting te voorkomen

Het is vaak verstandig om je groente en fruit te wassen met water dat zelf vrij is van ongewenste stoffen. Als je kraanwater nog sporen van pesticiden of andere verontreinigingen bevat, kun je die tijdens het wassen juist weer op je voedsel aanbrengen. Een systeem dat werkt op zwaartekrachtfilter, zoals een BOROUX of een Pure Filters installatie met het Coldstream FTO PLUS element, levert water dat in veel tests aantoont minder resten te bevatten. Zo zorg je dat het wassen een echte reiniging wordt in plaats van een spoelbeurt met mogelijk vervuild water.

> **In het kort.** Wassen met stromend water en zachte wrijving vermindert pesticideresten doorgaans met 30 tot 50 procent. Voor een hogere reductie van 70 tot 90 procent kun je een getest reinigingsmiddel of een zachte borstel inzetten. Was altijd met schoon water, bijvoorbeeld uit een zwaartekrachtfilter, om herbesmetting te voorkomen.

## Praktische tips voor dagelijks gebruik

- Spoel eerst onder lauw, stromend water om losse vuildeeltjes te verwijderen.
- Gebruik een zachte borstel voor stevige schillen zoals aardappelen, komkommers of appels.
- Vermijd zeep of afwasmiddel; deze kunnen poreuze schillen in trekken en zelf residuen achterlaten.
- Droog het product af met een schone doek of keukenpapier om resterende druppels en eventuele stoffen te verwijderen.

Wil je meer weten over hoe je waterkwaliteit je dagelijks gebruik beïnvloedt? Lees dan verder over [wat een testrapport van een waterfilter inhoudt](/gids/watstaaterein-testrapport/) of bekijk [de keuzehulp](/keuzehulp/) voor een passend filterapparaat.